Joan Baez

Het is vandaag feest! Zangeres Joan Baez mag 82 kaarsjes uitblazen. Ze is net geen half jaar ouder dan Bob Dylan.

Maakt dat uit?

Ja. Want Joan Baez gaf Bob Dylan zijn eerste publieke podia. Zij nodigde hem uit bij haar optredens. Maar Dylan deed niets terug. Geen tegenprestatie. Tot ergernis van de koningin van de folkmuziek.

Baez schreef het nummer Diamonds & Rust over haar relatie met Dylan. Gaat het over Dylan?

Enfin.

In de ondergewaarde film Renaldo and Clara neemt Baez de rol van Woman in White op zich. Naast Dylan, die Renaldo voor zijn rekening neemt. En Sara Dylan, die Clara uitvoert. Plus Ronnie Hawkins als Bob Dylan en Ronee Blakley als Mrs. Dylan.

Dat soort dingen. Literaire dingen. Kunstenaarsdingen. Verwarring. Zo ging dat halverwege de jaren zeventig.

Joan Baez is 83 jaar. Een zangeres in ruste. Ze heeft haar pensioen ruimschoots verdiend.

Say my name

Op de site AndC.tv staat een artikel met als titel Say my name. In dit verhaal gaat om bekende mensen met een artiestennaam. Zoals het dan gaat, komt ook Bob Dylan aan bod.

De redactie schrijft: "De zanger koos voor deze artiestennaam als gevolg van zijn liefde voor dichter Dylan Thomas."

Op zich hebben de mensen van het artikel gelijk. Dat Robert Allen Zimmerman een andere naam koos, en dat de naam van de Welshe dichter hier een rol in speelde. In die naamsverandering.

Nog wel andere dingen speelden een rol. Zoals de naam van de saxofonist Robert Allyn - wat bijna overeenkomt met Bob's voornamen Robert Allen.

Wat in dit soort artikelen altijd onderbelicht blijft, is dat 'Bob Dylan' géén artiestennaam meer is. Begin augustus 1962 toog de nog minderjarige liedjeszanger met zijn toenmalige manager naar de rechtbank in Minnesota. Ze hadden één doel: om de achternaam 'Zimmerman' te wijzigen in 'Dylan'.

Dat Dylan Thomas en Robert Allyn hier indirect een rol in spelen, is mooi meegenomen. Maar zeker niet het hele verhaal.

Maar dat geheel terzijde, natuurlijk.

Bob Dylan Retrospectrum

In april verschijnt de Engelstalige editie van Bob Dylan Retrospectrum. Ruim 200 pagina's telt het boek, waarin onder meer tekeningen uit Writings & Drawings, Mondo Scripto, werken uit de Train Tracks-, The Asia- en The Beaten Path Series zijn te zien.

Heel even dacht ik dat Dylan op deze manier de balans opmaakt aan het eind van zijn leven. Nog één keer een soort levensboek maken. Maar dat is natuurlijk een malle gedachte. Dylan ruimt al decennia zijn kluizen op. Kijk maar naar al die boxen van de Bootleg Series, met muziekopnames, foto's, begeleidende essays.

Dit nieuwe boek Retrospectrum gaat zo'n 30 euro kosten. Mooi boek voor op het verlanglijstje. Valt dit boek trouwens onder de auteursrechten, die Dylan ruim twee jaar geleden verkocht aan Universal Music Publishing Group.

Maakt niet uit. Het gaat ons, het gaat mij om de kunst. De beeldende kunst. De muziek. De teksten. Al die randzaken, leuk om te weten, maar die gaan hooguit zijdelings en indirect over de betekenis van 's mans oeuvre.

April. Dat is al over drie maanden.

Geduld.

Lord of Song

Afgelopen week was ik in Slieker, een bioscoop voor met name arthousefilms. Een van die culturele of artistieke films is Hallelujah van regisseurs en producenten Dan Geller en Dayna Goldfine. Deze documentaire gaat over het gelijknamige lied van Leonard Cohen.

De film gaat vooral over het lied. Met zevenmijlslaarzen wordt de carrière van Cohen vóór hij begon te zingen besproken. De Canadees had al boeken en dichtbundels op zijn naam staan, toen hij zijn eigen teksten ging voordragen.

Cohen kwam uiteraard zelf aan het woord, maar dan via archiefbeelden en -opnames. Hij overleed begin november 2016, dus kon daarom niet meer bevraagd worden. Andere betrokkenen werden wel als 'huidige' personen opgevoerd.

In tegenstelling overigens tot Bob Dylan. Die kwam ook in de documentaire voor, maar dan ook via archiefmateriaal. Ik denk dat Dylan geen zin had om actief mee te werken aan een documentaire. "Gebruik het oude materiaal maar, daar en toen heb ik gezegd wat ik er over kwijt wil."

Hallelujah staat op Cohens elpee Various Positions uit 1984. Zijn platenlabel Columbia wilde het album niet uitbrengen, omdat het niet goed genoeg zou zijn. Het onafhankelijke label Passport Records zag er wél heil in en bracht Various Positions daarom wel op de markt.

Het nummer werd niet gelijk opgepikt door de liefhebbers. Wel door Dylan, die het nummer eind jaren tachtig live speelde tijdens zijn eigen concerten. Toen Bob dat deed, kreeg het nummer de belangstelling die het nu nog steeds heeft. Als je de documentaire bekijkt, blijkt Dylan een sleutelrol te vervullen in het succes van - net als natuurlijk de cover door Jeff Buckley. En Cohens kleinzoon Rufus Wainwright, die in eerste instantie gevraagd was om dit nummer op te nemen voor de film Shrek. En dan nog die uitvoering van John Cale.

Enfin.

Mooie documentaire van Geller en Goldfine. Neem er twee uur de tijd voor, maar dan ben je volledig bijgepraat.

Jaarwisseling

De Erasmusbrug in Rotterdam staat volop in de belangstelling. Niet vanwege het kunstwerk zelf, maar vanwege de projecties tijdens de jaarwisseling. Om klokslag 00.00 uur stonden er leuzen van racistische theorieën op de zijkant van de brug. Het gaat om de prominentste leus die gebruikt wordt in neonazistische en Amerikaanse witte racistische kringen. Verder verschenen er teksten als 'White lives matter' en 'Zwarte Piet deed niks verkeerd'.

Ben je mooi klaar mee.

Misschien is dit een goede aanleiding om Dylan-teksten op de brug te tonen. Er zijn genoeg goede teksten te vinden. '“You got more than the blacks, don’t complain / You’re better than them, you been born with white skin,” they explain' uit Only A Pawn In Their Game. Of 'And to the black folks he was just a crazy nigger / No one doubted that he pulled the trigger' uit Hurricane.

Maar ongetwijfeld kunnen meer zinnen op de brug worden weergegeven. Dat is iets voor burgemeester Ahmed Aboutaleb.

In 2023 kunnen we stilstaan bij de lustrum-verjaardagen van Dylan-albums. Zo wodt The Freewheelin' Bob Dylan 60 jaar, zien de platen Pat Garrett & Billy the Kid en Dylan Abraham, is Street-Legal aan de 45e verjaardag toe, mag Down in the Groove 35 kaarsjes uitblazen en heeft World Gone Wrong precies drie decennia achter de rug.

Dan hebben we het nog niet eens gehad over Gotta Serve Somebody: The Gospel Songs of Bob Dylan. Tien collega's van Dylan die zijn gospelsongs opnieuw spelen - en Dylan's eigen bijdrage, een duet met Mavis Staples. Alle zangers en zangeressen zijn vrijwel allemaal 'gekleurde mensen'.

Leuk voor lijstjes-journalistiek. Zes albums die een verjaardag vieren, dit jaar. Zes keer gebak halen bij de lokale bakker. Ik vind het niet erg.

Enfin.

Het nieuwe jaar is met de vierde dag bezig. Het bewijst maar weer dat er vrijwel altijd een gelegenheid voordoet om met Dylan bezig te zijn.

Kronieken #95 | Kalenderjaar 2023

Het nieuwe kalenderjaar is begonnen. Inmiddels is het jaar 2023 aan de derde dag toe. We hebben geen idee wat in het nieuwe jaar staat te gebeuren. Tomorrow is never what is supposed to be.

Overmorgen wordt emeritus paus Benedictus XVI begraven. Namens de Nederlandse kerkprovincie zal kardinaal Wim Eijk de plechtigheid bijwonen. Met welke gevoelens zal Dylan afstemmen op het Vaticaanstad, donderdag?

Natuurlijk, de van geboorte Joodse Robert Zimmerman heeft weinig op met het katholicisme. De bekeerde evangical zal evenmin veel ophebben met Rome. Maar toch, het optreden van Dylan voor paus Johannes Paulus II tijdens de katholieke jongerendagen in 1997...

Het jaar 2023 is net begonnen. We moeten geduld hebben. Tot op zijn vroegst 27 januari, als Fragments verschijnt. Geduld. Kalmte.

Nieuw jaar

Een gezegend 2023 gewenst.

Wat gaat het nieuwe kalenderjaar ons brengen? We rekenen op de komst van Fragments, deel 17 uit de Bootleg Series. Maar verder? Misschien komt Dylan opnieuw naar het Europese continent voor optredens - ik vermoed van niet. Komt er weer een nieuwe studioplaat? Verschijnt dan eindelijk deel 2 uit de Chronicles-reeks?

We weten het allemaal niet. Vorig jaar wisten we met Nieuwjaarsdag ook niets van de twee AFAS-concerten en The Philosophy Of Modern Song. We hadden geen idee van de aankondiging van Fragments.Waarom zouden we de jaaragenda van 2023 wel inzien?

Over Chronicles gesproken, met een vriendin begin ik deze maand aan een Bijbelstudie-reeks. De cursus heet Leven Met God en behandelt onder meer het boek Naakte spiritualiteit van Brian Mclaren. Dat is een Amerikaanse voorganger.

Toen ik in de literatuurlijst van het te bespreken boek keek, zag ik dat deze predikant onder meer Chronicles, Vol. 1 heeft gebruikt. Wij, vriendin en ik, kijken uit naar de besprekingen van het boek.

Enfin.

2023 is van start gegaan. Een Dylanesque jaar toegewenst.