THE 1976 LIVE RECORDINGS

Het lijkt erop dat eind dit jaar een nieuwe box van Bob Dylan verschijnt: THE 1976 LIVE RECORDINGS. Liefst 39 schijfjes met opnames van voorjaar 1976, toen Dylan aan deel twee begon van The Rolling Thunder Revue.

De aankondiging stond van de week plots online, maar werd net zo snel weer van het web gehaald. Gelukkig kon een handige jongen (of handig meisje) het bericht als PDF opslaan, zodat we al wel wat informatie hebben.

In 1976 ging Dylan opnieuw langs de theaters en concertzalen, onder de titel van The Rolling Thunder Revue. Dat deed hij eind 1975 ook al, met nummers van het nog niet verschenen album Desire. Live-opnames van die tournee verschenen onder meer als deel 5 uit The Bootleg Series.

Van deze concertreeks maakte Dylan zelf de film Renaldo & Clara, een episch monument dat hij zelf regisseerde, schreef én de hoofdrol van Renaldo speelde. Sara Dylan was Clara, Joan Baez nam de rol van The Woman In White op zich, terwijl Ronnie Hawkins (de vroegere baas van The Hawks/The Band) het personage Bob Dylan vertolkte.

De film was losjes gebaseerd op de Franse film Les Enfants du Paradis; pas in 1978 verscheen Renaldo & Clara, maar binnen twee weken werd de film alweer uit de bioscoop gehaald.

In 2019 verscheen de box The Rolling Thunder Revue: The 1975 Live Recordings, met de opnames van deze eerste tourleg. Tegelijk kwam een soort remake van Renaldo & Clara, maar dan van de hand van regisseur Martin Scorsese. Hij maakte 'A Bob Dylan Story' over The Rolling Thunder Revue. Overigens een net zo'n verwarrende film als Renaldo & Clara, niet in de laatste plaats door de vermenging van fictie in de film. Want die Stefan van Dorp - daar heeft nog nooit iemand van gehoord. Dat kan ook niet, want Stefan van Dorp bestaat niet eens.

Dylan dacht in 1976 het plezier en het succes van de tournee te kunnen verlengen door het dunnetjes over te doen. De ontvangst van deel 2 van de tour was een stuk minder enthousiast.

Enfin. De nieuwe box THE 1976 LIVE RECORDINGS is dus een vervolg op die box uit 2019. Even kijken hoe de kostprijs zal zijn. En misschien mijn platenboer lief aankijken.

Kwart eeuw liefde en diefstal

Look up, look up—seek your Maker—’fore Gabriel blows his horn

Met deze woorden eindigt het nummer Sugar Baby, het laatste nummer van Dylan's album "Love and Theft". Dit album viert vandaag haar 25e verjaardag, een kwart eeuw jong dus.

Met dit album ben ik 'in Dylan gestapt'. Natuurlijk kende ik de artiest, door mijn oudere broers was ik vertrouwd met de man. Maar de release van "Love And Theft" was een mooie aanleiding om zelf een cd van Dylan te kopen.

"Love And Theft" verscheen dinsdag 11 september 2001. Maar het weekend voorafgaand aan de officiële release lag de cd al in de schappen van de Free Record Shop. Wie kent deze winkelketen nog? Enfin. In de Verenigde Staten lag het album ongetwijfeld ook al dat weekend in de rekken van de cd-winkels.

Ik stel me zo voor dat veel Amerikaanse Dylan-fans al vaak naar "Love And Theft" hadden geluisterd. Omdat de verwachtingen zo hooggespannen waren, voor het eerste album in vier jaar, en dan ook nog na dat onovertroffen Time Out Of Mind uit 1997.

Hoeveel werknemers in de Twin Towers hadden "Love And Theft" al spreekwoordelijk grijsgedraaid, toen zij die dinsdagochtend de wolkenkrabbers in gingen? Niemand wist hoe die dag verder zou verlopen. Niemand had door dat vier terroristische aanslagen werden uitgevoerd met evenzoveel gekaapte vliegtuigen.

De beelden van de brandende torens staat nog op mijn netvlies. Net als dat tweede vliegtuig dat zich in de South Tower boorde. Het werd live uitgezonden op CNN, de Nederlandse televisie zette de beelden integraal en een-op-een door.

Liefde en diefstal, zo noemde Dylan zijn jongste product. De liefde zit 'm in de voorliefde voor oude blues en jazz, dat je op dit album zo goed hoort. Dylan is zich bewust van de muzikale traditie, waarin hij is geworteld. De diefstal gaat over diezelfde muziek. Zoals het gaat in de folkscene: je leent een melodie van een collega-artiest, pikt wat regels mee en zet er je eigen naam onder. Jij pikt van je voorganger, je opvolger pikt het weer van jou. Zo werkt dat en niemand heeft daar moeite mee.

De diefstal zit hem ook in de teksten, dus. In het geval van "Love And Theft" nam Dylan vrijwel letterlijke quotes over uit het boek Confessions of a Yakuza van Junichi Saga, in de vertaling van John Bester. De Japanse auteur ondernam geen poging om geld te krijgen via een auteursrechterlijke procedure.

"Obviously, Dylan's songs were not about Japanese gangsters; it came as no suprise when journalists reported that Junichi Saga, when informed about Dylan's use of his words, felt honored, not abused. Much of the literary lifting sounded as if Dylan had simply jotted down little phrases he found compelling in books or in songs, saved them up, then used them for his own very different purposes in his own work." (citaat komt uit: Sean Wilentz. Bob Dylan in America. (Londen: The Bodley Head, 2010), pagina 310)

[Het was duidelijk dat Dylans liedjes niet over Japanse gangsters gingen; het was dan ook geen verrassing toen journalisten meldden dat Junichi Saga, toen hij hoorde dat Dylan zijn woorden had gebruikt, zich vereerd voelde in plaats van misbruikt. Veel van die literaire ontleningen / plagiaat klonken alsof Dylan gewoon kleine zinnetjes had opgeschreven die hij boeiend vond in boeken of liedjes, ze had bewaard en ze vervolgens voor zijn eigen, heel andere doeleinden in zijn eigen werk had gebruikt. Vertaald met DeepL.com]

Wie van de aanwezigen in de Twin Towers, in het vliegtuig van Shanksville (Pennsylvania) en het Pentagon dacht aan Gabriël en zijn hoorn, om je Schepper te zoeken? Je kunt je er nauwelijks een voorstelling van maken wat er door je heen gaat als zo'n gruwelijke daad plaatsvindt, terwijl jij er slachtoffer van bent.

Ik zoek vandaag maar weer troost in de teksten en muziek van "Love And Theft", de onsterfelijkheid van de muziek, waar Dylan zo graag in rondwandelt en in voortleeft.

Leo Vroman

De afgelopen maanden las ik de biografie over Leo Vroman. De Friese schrijver Atte Jongstra schreef Inkt, Bloed & Inkt over de Nederlands-Amerikaanse dichter en bioloog. En warempel, Bob Dylan komt in het boek ook voor.

Minder vaak dan ik misschien had gedacht. Slechts één keer, en dan over het al dan niet toekennen van de Nobelprijs voor de Literatuur. Terwijl beide mannen wel wat overeenkomsten hebben. Beiden van Joodse afkomst, beiden Amerikaan, beiden actief in de poëzie, beiden hardwerkend.

Nou ja, het is ook een biografie over Vroman, niet over Dylan. Alsof je Vroman moet verwachten in een levensbeschrijving van Dylan, vanwege de genoemde redenen. Dat lijkt me niet. Dus ik moet niet zeuren. Het licht moet op Vroman schijnen in zijn verdiende biografie, en niet op een andere collega-kunstenaar.

Kronieken #134 | Folk

De tournee van CCC Inc. is afgelast. De formatie zou deze zomer nog een concertreeks geven om haar zestigjarig bestaan extra glans te geven. Maar bandlid Huib Schreurs is zó ziek, dat de rest van de optredens per direct is geannuleerd.

In 2009 was ik voor het eerst bij een optreden van de band. Na lange tijd kwamen de mannen bij elkaar voor een serie optredens. Waaronder in De Oosterpoort in Groningen. Ernst Jansz, een van de andere leden, rondde een vertaalproject af met liedjes van Bob Dylan. Eén van die liedjes speelde hij, met CCC als begeleidingsband. Het ging om Red River Shore, door Jansz vertaald als Meisje Van De Rode Rivier.

Het nummer is een van de beste vertalingen. En de uitvoering was van ongekende kwaliteit, zo is het in mijn herinnering blijven hangen.

***

In april 2027 staat zangeres Roxy Dekker in de Johan Cruijff Arena in Amsterdam. De kaartverkoop is vanochtend gestart, maar het concert was binnen enkele seconden uitverkocht. Voor een meisje van 21 jaar best knap.

Ze wordt natuurlijk geholpen door een goede PR. Maar ook door de technische ontwikkelingen. Toen ik 21 jaar was, moest je voor concertkaartjes langs het postkantoor. Of je moest de tickets online bestellen, waarna je de toegangsbewijzen kreeg thuisgestuurd.

De snelheid waarmee Roxy's concert is uitverkocht, zegt veel. Maar in perspectief is het ook weer niet zó bijzonder. Wat als Bob Dylan veertig jaar geleden zijn concertkaartjes enkel als e-tickets kon verkopen?

Je moet ook nog rekenen op handelaars, die tickets kopen om ze vervolgens voor een fors hoger bedrag weer door te verkopen. Ook dat is de vrije markt, ook dat is fan zijn van Roxy Dekker.

Overigens, ik kan niet een hit noemen van deze zangeres. Ook een niet-hit zit niet in mijn systeem. Wie is Roxy Dekker eigenlijk? Ik moet bij haar denken aan het nummer De Roxy van de Vreemde Kostgangers. Maar dat gaat over een hele andere Roxy.

***

Over ruim een maand is Bob Dylan weer op het Europese continent. Zijn concerten zijn niet binnen enkele seconden uitverkocht. Alsof verkooppraatjes er toe doen. Die doen er niet toe. Ik weet wie Dylan is, en wat zijn betekenis is voor de muziek en de literatuur. Van Roxy Dekker weet ik dat niet zo snel.

"Love and Theft"

Komende vrijdag is het 11 september. Een beladen datum. Deze vrijdag is het 25 jaar geleden dat vier terroristische aanslagen in de Verenigde Staten plaatsvonden. Gruwelijk. We waren live getuige hoe vliegtuigen zich in het World Trade Center in New York boorden. Om nog maar te zwijgen van het vliegtuig op het Pentagon en het vierde 'verloren' vliegtuig.

Het was ook de dag dat het album "Love and Theft" van Bob Dylan officieel verscheen. Het weekend voorafgaand lag de cd al in de schappen van de Free Record Store. Ik was 15 jaar, en was die zaterdag in het centrum van Heerenveen, waar ik toen woonde. Dit album was het eerste Dylan-album dat ik kocht, ik stapte toen in Dylan.

Een dubbelaar, want op het tweede schijfje was een singeltje opgenomen. De a-kant van deze digipack bevatte het liedje I Was Young When I Left Home, de b-kant was een alternatieve versie van "The Times They Are a-Changin'.

Wat ik me herinner van die cd, was de ochtend-blik van Dylan. Kijk nog eens naar de hoes, en het lijkt alsof Dylan net wakker was toen de foto door Kevin Mazur werd genomen. Ik herinner me de jazz en blues. Het nummer Sugar Baby, zo'n semi-gospel.

Wat we dat weekend nog niet wisten, was dat de moslimfundamentalisten van Al-Qaida zich opmaakten voor de grootste terreuraanslag sinds mensenheugenis. Dylan wist dat natuurlijk evenmin. Maar voelde hij iets aankomen?

Als je de documentaire How Many Roads van Jos de Putter kijkt, zijn de fans wel helder. Hun idool lijkt enige voorkennis te hebben. Vanuit literair oogpunt, dat wel. Want met de islam heeft Dylan zelf weinig op. En het is een sterk verhaal als een Amerikaan als Dylan zulke aanslagen voorbereidt.

Alweer 25 jaar geleden. Wat gaat de tijd soms snel. Twee en een half decennium geleden vond ik het 'oud' klinken: een kwart eeuw. Nu zijn we zo'n periode verder en denk ik: we beginnen pas.

Maar zo'n gedachte is net zo goed een idee van liefde en diefstal.

Airborne Wandeltocht

Gisteren wandelde ik de Airborne Wandeltocht. Dat deed ik niet alleen, mevrouw Frits was ook mee. Net als 35.000 andere wandelaars. We wandelden de 79e editie van deze eendaagse wandeltocht. De grootste in zijn soort.

Deze wandeltocht in het kader van de Slag om Arnhem 1944 is ieder jaar de eerste zaterdag in september in Oosterbeek.

Nu weten we dat Dylan van oorlogen houdt. De Amerikaanse Burgeroorlog is een onderwerp dat nog wel eens in zijn teksten voorbij komt. Terwijl we gisteren zo door de heuvels van Gelderland liepen, vroeg ik me af wat Dylan weet van Operatie Market-Garden.

Ongetwijfeld heeft hij er over gehoord tijdens de middelbare school-jaren. Maar daarna? Misschien is deze Slag om Arnhem aan Dylan voorbij gegaan. Zou kunnen. Er werd zoveel gevochten op het Europese vasteland.

De huiskamervraag blijft. Welke rol speelt Market-Garden in Dylan's oeuvre? Wie het weet, mag het zeggen.

Oh ja, voor de volledigheid: de medaille van de 25 kilometer hangt in huis.

Lights of Autumn Tour

Als Bob Dylan over anderhalve maand de Europese concertzalen langs gaat, doet hij dat onder de titel Lights of Autumn Tour. Het management van de zanger heeft een logo van deze tournee op de website geplaatst.

Daarmee lijkt de jarenlange en wereldwijde Rough And Rowdy Ways Tour definitief tot een einde te zijn gekomen. Die begon in 2021, ten tijde van de corona-pandemie. De tour zou in eerste instantie tot 2024 duren, maar afgelopen voorjaar werden nog optredens onder deze naam gehouden.

Lichten Van Herfst. Wat zou dat betekenen? Dat weten we als Dylan aftrapt in Oslo, 17 oktober. Ik ben heel benieuwd welke herfstkleuren Dylan over zijn publiek laat schijnen.