Song by Song

De instrumenten zijn uitgepakt, de lijst met de te spelen nummers rondgedeeld onder muzikanten en personeel, de zaal geïnspecteerd, de eerste soundchecks gedaan: vanavond is de aftrap van Dylan's Outlaw Music Festival. Twee maanden lang langs de Amerikaanse westkust.

Als je een wereldkaart tekent, staan de Amerika's links op het vel. Rechts daarvan de Atlantische Oceaan. Vervolgens Europa en Afrika. Tot slot Azië en Australië. Het is misschien gek, maar als ik zag dat Dylan weer in Japan een aantal optredens zou verzorgen, dacht ik dat hij met het vliegtuig over Europa en Azië moest vliegen om op de plek van bestemming te komen.

Dat is natuurlijk onzin. Draai de neus van het vliegtuig naar het westen en je bent zó in het land van de rijst en de zon (of de rijzende zon). Je hoeft helemaal niet over Europa te vliegen. Maar ja, een letterlijk beeld krijg je niet zomaar uit je hoofd.

Nu is het afwachten geblazen. Welke nummers staan op de speellijst voor deze tournee? Maakt Dylan weer gebruik van een standaard-setlist? En zo ja, lijkt die dan op de nummer-volgorde waar hij vorige zomer ook de concertzalen mee afging? Staat het nummer Desolation Row op de lijst? Het was het favoriete Dylan-nummer van wijlen Allen Ginsberg.

Over Dylans catalogus gesproken, van de hand van Jack Walters is het boek Bob Dylan: Song by Song: Volume 1: 1962–1969 verschenen. Het blijft toch fascineren, dat liedboek van Dylan. Misschien heeft die interesse een vlucht genomen toen Dylan tien jaar geleden de Nobelprijs voor de Literatuur kreeg toegekend. Wat het ook, of vooral zegt is dat zijn teksten van een behoorlijk niveau zijn.

Geen wonder dat mensen nog steeds naar concerten van de bard gaan.

Allen Ginsberg

Zouden er boekhandels zijn waar vandaag feest wordt gevierd? Allen Ginsberg zou vandaag zijn 100e verjaardag hebben gevierd. Zou, want 29 jaar geleden verruilde Irwin Allen Ginsberg het tijdelijke voor het eeuwige.

Zijn naam is onlosmakelijk verbonden met die van Bob Dylan. Zo figureert Ginsberg in de videoclip Subterranean Homesick Blues, onderdeel van de documentaire Dont Look Back. En in 1975 bezochten Dylan en Ginsberg samen het graf van Jack Kerouac. Ach ja, dat was toen.

Vandaag is het een hele andere tijd. Dylan maakt zich op voor een zomertournee langs de Amerikaanse westkust. Vrijdagochtend weten we de lijst met nummers. Of misschien al donderdagavond laat? Wie in de McMenamins Edgefield zit, weet het gedurende de avond.

De show begint al om half zeven 's avonds. Mooi op tijd voor de start van een tournee. Lucinda Williams & The John Doe Folk Trio verzorgen het voorprogramma. Zouden zij misschien om half 7 beginnen? Bij andere shows staan aanvangstijden van later op de avond.

Het zijn allemaal luxe-problemen. Zaken die horen bij de voorpret. Nog één nachtje slapen. Een mooi moment om Allen Ginsberg tevoorschijn te pakken.

Bootlegs

Als Dylan donderdag in Troutdale zijn zomertournee begint, duurt het niet lang voordat een geluidsopname van het optreden op internet staat. Waarschijnlijk is een kwartier al aan de ruime kant. Je vraagt je af hoe iemand een opname kan maken. Deze technische vaardigheden laat ik graag aan anderen over.

Geluidsopnames worden óók gemaakt nu Dylan een telefoonverbod tijdens zijn shows heeft ingesteld. Hij is het zat om al die oplichtende telefoonschermen te zien. "We can either play or pose. It's your decision!", blafte hij in 2019 het Weense publiek toe.

Zit wat in, natuurlijk.

Maar geluidsopnames, daar heeft Dylan zelf weinig op tegen. Dat is misschien wel juist een mooie promotie-materiaal. Je hoort hoe de bard zijn nummers avond aan avond aanpast, op zoek naar de juiste en definitieve versie.

En hij luistert die opnames misschien ook wel terug. Als je het nummer Sugar Baby tenminste moet geloven. Dit lied staat op "Love and Theft" uit 2001. In dit nummer zit die ene zin: Some of these bootleggers, they make pretty good stuff - een compliment voor een bootleg-label als Crystal Cat Records.

Ik moest hier aan denken door een artikel op het blog Cult Following. Over negen bootlegs van Dylan. Het is ook maar een keuze, dus het blijft de vraag hoe essentieel deze afweging is geweest. Maakt eigenlijk ook niets uit, want het gaat er om dat je de muziek weer beluistert. En hoort hoe Dylan met zijn band muziek maakt.

Waarmee de relevantie van bootlegs bij deze is aangetoond.

With God On Our Side

De feestmaand is voorbij. Nog een paar nachtjes slapen en de zomertournee gaat van start. Ik stel me zo voor dat de band-app volop actief is. Lijstjes met nummers om te spelen. Arrangementen. Adressen voor restaurants. Eventuele gastartiesten.

In Nederland kunnen we ondertussen ons verheugen op een nieuwe bibliofiele uitgave. Maarten Giltay Veth heeft de tekst van Bob Dylan's With God On Our Side gedrukt. Maar in beperkte oplage: slechts 17 stuks. Dan heb je ook wat, volgens mij. Het eerdere werk van Maarten is mooi, netjes, bijzonder.

Misschien dat het eerste exemplaar wel naar Bob Dylan Center in Tulsa is gestuurd.

Naamswijzigingen

Op de nieuwssite Nu.nl las ik twee berichten over naamswijzigingen. Het eerste bericht gaat over Maddox Chivan Jolie-Pitt, de zoon van Angelina Jolie en Brad Pitt, die de naam Pitt wil laten schrappen uit zijn naam. Maddox zou volgens rechtbankdocumenten uit de scheidingszaak van zijn ouders ook slachtoffer zijn geweest van mishandeling door Brad.

Het andere artikel gaat over acteur en Oscarwinnaar Nicolas Cage. De als Nicolas Kim Coppola geboren acteur gebruikt Cage al jaren als artiestennaam, om niet bekend te staan als het "clowneske neefje" van de beroemde Coppola-familie.

Naamswijzingen. Ik moet dan altijd denken aan Bob Dylan. Hij werd 24 mei 1941 geboren als Robert Allen Zimmerman. Afgelopen zondag vierde hij zijn 85e verjaardag. Deze naam werd hem gegeven bij de burgerlijke stand van Duluth, Minnesota. Bij de lokale synagoge werd dit jongetje op de achtste dag besneden en kreeg hij de Hebreeuwse namen Shabtai Zisel ben Avraham mee.

Toen de jonge Zimmerman zijn eerste stappen zette in de muziekwereld, nam hij de nodige artiestennamen aan. Elston Gunnn (met drié n-en!), bijvoorbeeld. Maar ook Blind Boy Grunt. En de naam Dylan komt meer en meer tevoorschijn.

“De nieuwe naam is wellicht ontleend aan de Amerikaanse achternaam Dillon, die een stuk stoerder klinkt dan Zimmerman," schrijft Sjoerd de Jong in zijn biografie over Dylan. "Mogelijk wordt Robert bij de keus van een nieuwe naam ook geïnspireerd door de sheriff Matt Dillon die hij vroeg zag rondgalopperen in Gunsmoke. In elk geval niet door de dichter Dylan Thomas, zoals later veelvuldig wordt beweerd. 'Dan had ik me net zo goed Bob Thomas kunnen noemen,' zegt Bob jaren later melig. Het werk van de dichter is hem in 1959 trouwens volslagen onbekend. Na de Illustrated Classics wordt Robert nog maar zelden betrapt op het lezen van een boek. Pas later in New York zal hij zich ontpoppen als een liefhebber van poëzie.”

(Sjoerd de Jong. Bob Dylan, (Amsterdam: Mets en Schilt, 2000), pagina 28-29)

Het is een schets over de zanger die misschien kan kloppen. De maestro zelf schrijft in zijn autobiografie Chronicles dat hij zijn namen Robert Allen als een Schotse koning vond klinken, “and I liked it. There was little of my identity that wasn't in it. What kind of confused me later was seeing an article in a Downbeat magazine with a story about a West Coast saxophone player named David Allyn. I had suspected that the musician had changed the spelling of Allen to Allyn. I could see why. It looked more exotic, more inscrutable. I was going to do this, too. Instead of Robert Allen it would be Robert Allyn. Then sometime later, unexpectedly, I'd seen some poems by Dylan Thomas. Dylan and Allyn sounded familiar. Robert Dylan. Robert Allyn. I couldn't decide – the letter D came on stronger. But Robert Dylan didn't look or sound as good as Robert Allyn. People had always called me either Robert or Bobby, but Bobby Dylan sounded too skittish to me and besides, there already was a Bobby Darin, a Bobby Vee, a Bobby Rydell, a Bobby Neely and a lot of other Bobbys. Bob Dylan looked and sounded better than Bob Allyn. The first time I was asked my name in the Twin Cities, I instinctively and automatically without thinking simply said, “Bob Dylan.”

(…)

Spelling is important. If I would have had to choose between Robert Dillon or Robert Allyn, I would have picked Robert Allyn, because it looked better in print. The name Bob Allyn never would have worked – sounded like a used-car salesman. I'd suspected that Dylan must have been Dillon at one time and that guy changed the spelling, too, but there was no way to prove it.”

(Bob Dylan. Chronicles. Volume One, (New York: Simon & Schuster, 2004), pagina 78-79)

Maar een artiestennaam is nog niet de naam dat in je paspoort staat. In Dylan's geval is dat sinds 9 augustus 1962 wél het geval. Toen ging Zimmy met manager Albert Grossman naar Hibbing in zijn thuisstaat Minnesota, waar in de St Louis County Court zijn familienaam officieel werd gewijzigd in 'Dylan'. “Apparently, the person he asked to witness this legal change was his father, Abraham, who was moved to tears at what was for any Jew a moment pregnant with symbolism, his son and heir's renouncement of the family name. Somehow, his father went through with it, but he was now under no illussion: his son was beyond his command.”

(Clinton Heylin. The double life of Bob Dylan. A restless, hungry feeling (1941-1966), (New York: Hachette Book Group, 2021), pagina 138)

Tot zover dit historische feitenrelaas.

Pinksterfeest

Bob Dylan vierde afgelopen zondag zijn 85e verjaardag. Als je in mei jarig bent, loop je de kans dat je verjaardag samenvalt met een christelijke feestdag. Hemelvaartsdag of Pinksteren, bijvoorbeeld. In dit geval vielen Pinksteren en Dylan's 85e op één dag.

Zou Dylan iets met Pinksteren hebben gedaan? In zijn teksten kom ik weinig Geest tegen. Weinig over de Trooster, over Pentacost, over de vijftigste dag na Pasen. En dat terwijl de zanger in zijn Jesus Years actief was bij de Vineyard-gemeenschap. Volgens Wikipedia een kerk met evangelicale wortels, en niet behorend tot de pinksterbeweging.

Maar een reborn christian heeft toch alles met de heilige Geest te maken, zou je denken. Een mooi onderwerp voor een dissertatie, denk ik. Maar dat proefschrift maak ik vandaag niet af. Ooit nog een keer, bij leven en bij tijd.

85e

Ik ben aan het bijkomen van het afgelopen weekend. Bob Dylan vierde gisteren zijn 85e verjaardag. Misschien met een goed glas whiskey. Misschien ook niet. Het gaat ons ook niets aan. Wat ons aangaat is de tournee, die volgende week donderdag begint.

En wat ons aangaat, is de nieuwe blog van Tom Willems. Hij staat bekend als een van de bekendste Dylan-bloggers van de Lage Landen. Maar zijn blogs zijn uit de lucht gehaald. Nog steeds zijn die niet bereikbaar. Maar hoezee: Tom is weer terug.

Bob Dylan in Nederland 2.0 heet zijn nieuwste blog. Ik ben heel benieuwd hoe Tom zijn blog verder zal vormgeven. Maar belangrijk is dat hij er weer is.

Een mooi cadeautje vanuit Nederland richting Bob Dylan.