Kronieken #135 | 9 to 5

De Amerikaanse staat Californië heeft een extra 'nationale' feestdag gekregen. Gouverneur Gavin Newsom heeft een wet getekend waarin staat dat elke 25 september het leven en werk van de onlangs overleden countrylegende Dolly Parton wordt gevierd.

De datum van 25 september is gekozen als verwijzing naar 9 to 5, een van de grootste hits van de zangeres. '9 to 5' staat in cijfers gelijk aan 9-2-5, wat in de Verenigde Staten de schrijfwijze is van 25 september.

De eerste editie zou dus over vier dagen al voor het eerst gevierd worden. Dan is Bob Dylan nog thuis, dat wil zeggen: nog niet op tournee door Europa. Thuis is voor Dylan waarschijnlijk de stad Malibu, waar hij sinds jaar en dag een huis heeft. Maar geen idee of Dylan zich houdt aan dit soort festiviteiten.

Dolly Parton werkte tot haar dood aan haar carrière. Dat zal Dylan wel aanspreken. Ook hij is nog altijd aan het werk. Er zijn jongere mensen, die het rustiger aan doen. Maar het arbeidsethos van Dylan ligt hoog. Dat van Dolly Parton ook.

Ik had vorige week een interview met een man in Wieuwerd, die op zijn 74e nog altijd twee dagen in de week aan het werk is. Mooi als je zoveel plezier in je werk hebt, dat het bijna een hobby lijkt te worden.

Naast muzikant is Dylan ook schilder. Tussen 28 oktober 2007 en 3 februari 2007 exposeerde hij in de Oost-Duitse stad Chemnitz. THE DRAWN BLANK SERIES heette de tentoonstelling. Ik moest er aan denken, vanwege de verkiezingszege van de rechts-radicale AfD in de deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren.

Dat het rechtsextremisme in de voormalige DDR zo aan een opmars bezig is, is voer voor sociologen en historici. Dylan lijkt zich hier weinig van aan te trekken. Maar als ik het zo inschat, denk ik dat Dylan de Duitse pers en politiek wel volgt. Maar dat is giswerk - en daarom speculeer ik er verder niet over.

We kunnen ons beter bezig houden met het arbeidsethos van de man. Ter inspiratie.

Dylan vindt Jezus

Leo Blokhuis maakt voor NPO Radio 2 elke week een podcast. Elke week een verhaal over een bekende of minder bekende artiest. Deze week is het de beurt aan Bob Dylan. Voor een domineeszoon als Leo Blokhuis (zijn vader Bert Blokhuis was predikant binnen de -voormalige- Nederlands Gereformeerde Kerken, net als broer Fred) is de gospelperiode van Dylan een mooi onderwerp.

Dylan Vindt Jezus heet de podcast van Blokhuis over Dylan. En hij heeft zijn huiswerk goed gedaan. Blokhuis noemt de goede jaartallen, de bandleden, de albums, de mooie liedjes en de minder mooie liedjes. Hoewel over dat laatste natuurlijk valt te twisten, want hier komt smaak om de hoek kijken.

De podcast van Blokhuis is leuker, interessanter dan de BOBcast die Chris Kijne en Lars Hulshof tijdens corona maakten. Elke week een gesprek over Dylan. Maar dan met elke week dezelfde vooringenomen standpunten van Kijne en Hulshof, over de beroerde gospeljaren van Dylan en dat hij altijd met zijn rug naar het publiek staat, plus meer van dat papegaai-geneuzel.

Enfin, luisteren dus naar Blokhuis. Informatief, onderhoudend, en met kennis van zaken.

De Leopardus tilcayo

Voor het eerst in een eeuw hebben biologen een nieuwe katachtige ontdekt. Het is een kleine wilde kat die in de Andes leeft. De Leopardus tilcayo is iets kleiner dan een huiskat en werd ontdekt in het Yungas-woud in Bolivia, een bergachtig gebied waar de bossen vaak in wolken gehuld zijn. Het dier heeft een lichtbruine vacht met onregelmatig gevormde rozetten en ronde oren.

Een leopard, een katachtige. De vroegere Libische leider Qadhafi stond bekend om zijn kleding met tijgerprint. Tot hij tijdens de opstand in 2011 om het leven werd gebracht. De foto's en beelden van een versufte en geschrokken 'Broeder Leider' zijn te gruwelijk om te zien.

De dag dat 'kolonel Qadhafi' om het leven kwam, traden Bob Dylan en Mark Knopfler op in Ahoy', Rotterdam. De twee mannen tourden met een zogenoemde double-bill: Knopfler voor de pauze, Dylan na de pauze. De meeste concertbezoekers waren bij beide shows aanwezig; sommige Knopfler-fans gingen in de rust naar huis, sommige Dylan-fans kwamen pas na de pauze in de zaal.

Dylan begon zijn show met het nummer Leopard-Skin Pill-Box Hat. Gewoon toeval. Het was een van de openers tijdens de concertreeks. Geen directe verwijzing naar Moammar Mohammed al-Qadhafi. Of was het toch een grapje van de bard?

Enfin. In Bolovia is een nieuwe tijgerkat gevonden. Het zal vast geen reïncarnatie zijn van de Kolonel.

Any day now, any day now

Op de begrafenis van een oud-mentor werd veel muziek gedraaid. Muziek van Bach, maar ook muziek uit de pop en de folk. Een van de gespeelde nummers was het lied I shall be released van Bob Dylan.

Mooi lied. Ook een goed lied voor een begrafenis. Een geheel andere context was de begrafenis van Richard Manuel, de pianist en zanger van The Band. Bij de uitvaartdienst van maart 1986, speelde organist Garth Hudson een instrumentale versie van I shall be released.

Mooi. Er komt een dag dat ik zal worden bevrijd. Bevrijd uit de gevangenis van mijn lichaam. Dat is iets om naar uit te kijken. En om troost uit te halen.

39 schijfjes

Het is dan officieel aangekondigd: inderdaad verschijnt begin november de box Bob Dylan’s The Rolling Thunder Revue: The 1976 Live Recordings. Het gaat om de optredens die Dylan met zijn rondtrekkend gezelschap gaf in het voorjaar van 1976. De tour leidde van Lakeland, Florida (18 april) naar Salt Lake City (25 mei). Zevenentwintig shows, op negenendertig schijfjes.

Je moet wel even in de buidel tasten: de box kost je zo'n €150,-. Maar misschien is Sinterklaas, of een van de hulp-Sinterklazen, goedgunstig.

Mevrouw Frits zei: "Het gaat om nummers die je allang kent."

Ja, op zich wel. Maar het is het historische materiaal dat je voorgeschoteld krijgt. Dat is waar het hart van een fan sneller van gaat kloppen. En het hart van een archivaris of historicus ook. Combineer die twee dingen, en het is helder dat de nummers toch niet zo bekend zijn.

Nog anderhalve maand. En dan horen we de shows uit 1976.

Spoken word

Vorige week moest ik op herkansing voor een mondeling tentamen op NHL Stenden. Het ging onder meer over de dichtbundel Doe Het Toch Maar van Babs Gons. Van september 2023 tot december 2025 was ze Dichter der Nederlanden.

Ik moet bij haar gedichten denken aan Bob Dylan. Nu denk ik heel vaak aan Bob Dylan. Maar in dit geval komt het door het feit dat Babs Gons eigenlijk een spoken word-artiest is. Het gaat meer om de uitvoering van de gedichten dan om de inhoud van de gedichten zelf.

Hoewel? Zij dicht vooral over minderheden en mensen die deze minderheden vertegenwoordigen. Vrouwen, mensen van kleur, dat soort dingen.

Eigenlijk is Dylan de eerste spoken word-artiest van zijn soort. Luister maar eens goed naar Last Thoughts On Woody Guthrie, dat op The Bootleg Series, Vol. 1-3 staat. Dit is eigenlijk alles waar Babs Gons erkentelijk voor moet zijn.

Maar voor zulke beschouwingen waren mijn docenten op NHL Stenden niet ontvankelijk, trouwens.

THE 1976 LIVE RECORDINGS

Het lijkt erop dat eind dit jaar een nieuwe box van Bob Dylan verschijnt: THE 1976 LIVE RECORDINGS. Liefst 39 schijfjes met opnames van voorjaar 1976, toen Dylan aan deel twee begon van The Rolling Thunder Revue.

De aankondiging stond van de week plots online, maar werd net zo snel weer van het web gehaald. Gelukkig kon een handige jongen (of handig meisje) het bericht als PDF opslaan, zodat we al wel wat informatie hebben.

In 1976 ging Dylan opnieuw langs de theaters en concertzalen, onder de titel van The Rolling Thunder Revue. Dat deed hij eind 1975 ook al, met nummers van het nog niet verschenen album Desire. Live-opnames van die tournee verschenen onder meer als deel 5 uit The Bootleg Series.

Van deze concertreeks maakte Dylan zelf de film Renaldo & Clara, een episch monument dat hij zelf regisseerde, schreef én de hoofdrol van Renaldo speelde. Sara Dylan was Clara, Joan Baez nam de rol van The Woman In White op zich, terwijl Ronnie Hawkins (de vroegere baas van The Hawks/The Band) het personage Bob Dylan vertolkte.

De film was losjes gebaseerd op de Franse film Les Enfants du Paradis; pas in 1978 verscheen Renaldo & Clara, maar binnen twee weken werd de film alweer uit de bioscoop gehaald.

In 2019 verscheen de box The Rolling Thunder Revue: The 1975 Live Recordings, met de opnames van deze eerste tourleg. Tegelijk kwam een soort remake van Renaldo & Clara, maar dan van de hand van regisseur Martin Scorsese. Hij maakte 'A Bob Dylan Story' over The Rolling Thunder Revue. Overigens een net zo'n verwarrende film als Renaldo & Clara, niet in de laatste plaats door de vermenging van fictie in de film. Want die Stefan van Dorp - daar heeft nog nooit iemand van gehoord. Dat kan ook niet, want Stefan van Dorp bestaat niet eens.

Dylan dacht in 1976 het plezier en het succes van de tournee te kunnen verlengen door het dunnetjes over te doen. De ontvangst van deel 2 van de tour was een stuk minder enthousiast.

Enfin. De nieuwe box THE 1976 LIVE RECORDINGS is dus een vervolg op die box uit 2019. Even kijken hoe de kostprijs zal zijn. En misschien mijn platenboer lief aankijken.