Slauerhoff

Zaterdag was ik de hele dag op Vlieland. Een mooi eiland, niet in de laatste plaats door het autoluwe karakter van het Waddeneiland. Het is ook het eiland waar de Leeuwarder dichter en arts Slauerhoff vaak kwam.

Slauerhoff is bekend van onder meer het gedicht Woninglooze: Alleen in mijn gedichten kan ik wonen, / Nooit vond ik ergens anders onderdak; / Voor de eigen haard gevoelde ik nooit een zwak, / Een tent werd door den stormwind meegenomen.

Een rusteloze man, als je dit gedicht (verder uit)leest. Maar ook in zijn werk. Als scheepsarts trok hij de wereld over. Het doet me aan Bob Dylan denken. Ook hij is rusteloos, in woorden en in zijn ongekende decennialange tournee.

Zou Dylan ooit van Slauerhoff hebben gehoord? Ik sluit het niet helemaal uit; Dylan kent zijn klassiekers, en als zelfs de Portugese fadozangeres Cristina Branco enkele gedichten van Jan Jacob Slauerhoff vertaald heeft, kan Dylan zoiets ook nog wel ter ore zijn gekomen.

Ach, ik weet het niet. Doet er ook niet toe, maar ik mijmer er graag even over.

Kronieken #133 | Moderne tijden

Dit weekend viert Modern Times zijn 20e verjaardag. Ik weet nog wel dat dit album verscheen. En hoe ik er van onder de indruk was. Zeg het maar waarom. Waarschijnlijk vooral vanwege Ain't Talkin', maar vlak een lied als Workingman’s Blues #2 ook niet uit.

Moderne tijden. De titel verwijst naar een film van Charlie Chaplin uit de jaren 30. Maar het gaat ook over onze moderne tijden. Over Dolly Parton, over de invloed van AI, over hoe het gaat met ons. En dat is niet heel positief.

Noemde ik hier echt de naam van Dolly Parton? Er is geen directe link tusesn Dolly en Dylan. Je hoeft ook niet ver te zoeken naar verbanden. Die relaties zijn er wel. De meest recente was onlangs nog.

Want tot aan haar overlijden werkte Parton aan een animatieserie over Billy the Kid. Dat is natuurlijk een verwijzing naar de film van 1973. Met in de hoofdrol Kris Kristofferson, en Bob Dylan als Alias en de verantwoordelijke voor de filmmuziek.

Het blijft spannend of Dylan's soundtrack wordt gebruikt in de animatie van Dolly.

Dolly Parton

Countryzangeres Dolly Parton is gisteren op 80-jarige leeftijd overleden. Het sterven van een mens is altijd een moment om bij stil te staan.

Ik zou niet over Dolly hebben geschreven, als er niet een aanleiding toe was. Ja, natuurlijk: haar verscheiden is reden genoeg om over Dolly Parton te schrijven.

Maar er is niet een directe link tussen Dolly en Dylan. Het zijn generatiegenoten. Haar voornaam heeft dzeelfde sterke letters als zijn achternaam (D en Y).

Desondanks schrijf ik er toch over. Omdat de nieuwssite ExpectingRain een artikel over Dolly als eerste plaatste. Omdat de zangeres dezelfde muziek gebruikte als Dylan. Omdat het generatiegenoten zijn - de twee schelen niet zoveel in leeftijd.

Dolly Parton, 80 jaar. Misschien dat Dylan denkt: "Het is mijn generatie..."; misschien dat Dylan dat niet denkt. En zijn zegeningen telt.

Lucky

In het OLVG-ziekenhuis in Amsterdam ligt sinds mei 2023 een onbekende man. Hij wordt voor het gemak Lucky genoemd, maar dat moet niet zijn echte naam zijn. Wat is het dan wel? De man werd opgenomen na een hersenberoerte of herseninfarct, waarna de taalstoornis afasie de communicatie beperkt.

De politie zoekt naar aanwijzingen om de identiteit van de man te achterhalen. Geruchten dat het om de vermiste Canadees John Russell Kenny zou zijn, is inmiddels ontkend door de politie. Ik denk heel even toch aan het lied Brownsville Girl van Bob Dylan. Daar komt deze zin in voor: The only thing we knew for sure about Henry Porter / is that his name wasn’t Henry Porter.

Lucky. Een bijnaam die me ook aan Dylan doet denken. Eind jaren tachtig maakte hij deel uit van de Traveling Wilburys. De bandleden Jeff Lynne, Roy Orbison, Tom Petty, George Harrison en dus Dylan.deden alsof ze halfbroers van elkaar waren. Ze brachten twee albums uit, Traveling Wilburys Vol. 1 (1988) en Traveling Wilburys Vol. 3 (1990). 

Op het eerste album noemden de bandleden elkaar als Nelson Wilbury (George Harrison), Otis Wilbury (Jeff Lynne), Lefty Wilbury (Roy Orbison), Charlie T. Wilbury jr. (Tom Petty), Lucky Wilbury (Bob Dylan) (vol. 1) en Spike Wilbury (Harrison), Clayton Wilbury (Lynne), Muddy Wilbury (Petty), Boo Wilbury (Dylan) (vol. 3); Orbison was tussentijds overleden.

Nu blijft het nog afwachten wie de Amsterdamse Lucky is. Het is niet Lucky Wilbury.

City of Gold

De dominee preekte vanochtend naar aanleiding van de Openbaring aan Johannes. Het ging over de stad van goud, het nieuwe Jeruzalem. Nu zal ik hier niet de preken recenseren. Dat kan ook niet, want ik zat met mijn gedachten bij the Dixie Hummingirds.

In 2003 verscheen de film Masked & Anonymous, geschreven door Larry 'Sergei Petrov' Charles en Bob 'Rene Fontaine' Dylan. Dylan speelt zelf de hoofdrol van de gewezen muzikant Jack Fate. Vanzelfsprekend moest er ook een soundtrack komen.

Op die soundtrack staan veertien nummers, uitgevoerd door Dylan (de nummers Down in the Flood, Diamond Joe, Dixie en Cold Irons Bound); de overige tien songs zijn door collega's uitgevoerd.

Eén van die andere nummers is het tot dan toe onbekende City Of Gold. Het nummer begint nog met Jack Fate, die mijmert over truth and beauty, en dat hij is gestopt met dingen uit te zoeken - al lang gelden. Dan zetten de Dixie-kolibries in met een gospellied.

Dylan's eigen versie kwam in 2017 op de markt. Zijn uitvoering van City Of Gold staat op het derde schijfje van de uitgebreide box Tell No More, deel 13 uit de Bootleg Series. Tell No More bevat de opnames uit de Jesus Years van Dylan.

Dylan nam het nummer live op, in San Fransisco, die 22e november 1980. De zingende gitarist werd begeleid door organist Willie Smith en de achtergrondzangeressen Clydie King, Carolyn Dennis en Regina McCrary.

In de begeleidende liner notes staat dat de tekst in 2003 voor de Dixie Hummingbirds, een gospel kwartet, is herschreven. De tekst is gebaseerd op Openbaring 21 vers 18. Volgens de liner notes staat daar: "The wall was made of jasper, and the city of pure gold, as pure as glass." In de NBV21-vertaling, die de predikant vanochtend aanhaalde, lezen we: "De muur was gemaakt van jaspis, en de stad zelf was van zuiver goud, helder als glas."

Dat de preek vanochtend gebaseerd was op dezelfde tekst als waar Dylan een song over schreef, was een goede aanleiding om deze gospel aan mevrouw Frits te laten horen. Ze vond het een mooi lied. Dat is het ook wel.

Volgens Dylan's website speelde de bard dit nummer tussen 10 november 1980 en 5 juli 1981 liefst of slechts 19 keer. Eén uitvoering hebben we dus. Daar kunnen we de zondag mee afsluiten.

Een ochtend teveel

Het was vandaag een goede dag om de cd Tangled Up In Blues - Songs of Bob Dylan te luisteren. Een cd met collega-artiesten, die de nummers van Dylan in een bluesjasje hebben gestoken. Waaronder het nummer One Too Many Mornings, dat wordt uitgevoerd door The Band.

De mannen van de Canadees-Amerikaanse formatie kenden het nummer natuurlijk. In 1966, toen Dylan de overstap maakte naar elektrische muziek, werd hij in de rug gesteund door The Hawks, later omgedoopt naar The Band.

In de versie uit 1999 was The Band overigens in een gewijzigde samenstelling. Gitarist Robbie Robertson deed niet meer mee in de reünie-jaren. Pianist en zanger Richard Manuel had in 1986, na een optreden van The Band, de hand aan zichzelf geslagen.

Voor Tangled Up In Blues dook The Band voor de laatste keer de studio in. One Too Many Mornings werd hun laatste opname als groep. Mooie versie, trouwens. Met bassist Rick Danko als leadzanger; in 1966 zingt hij de tweede stem bij het woord 'behind' in het refrein.

Ach, één ochtend te veel. Nu nog niet. Geen ochtend teveel. Andere keer. Eerst de blues. Dylan gehuld in blues.

En un momento dado

Het is niet zo dat ik veel op Twitter/X of Bluesky zit. Zo af en toe werp ik een blik op deze sociale media, om na krap tien minuten te beseffen dat het echt om iets overdrevens gaat. Mijn tijd kan ik beter aan andere dingen besteden.

En toch vliegt er soms een enkel bericht voorbij dat me weer verder brengt. Zoals over Johan Cruijff. Zijn Spaans was net zo helder als zijn Nederlands. Zijn bekendste Spaanse uitspraak is En un momento dado. De voetballer wilde daarmee het Nederlandse gezegde 'Op een gegeven moment' zeggen - maar deze woorden betekenen eigenlijk 'Het moment dat je gegeven wordt', of - als je wat religieuzer bent aangelegd - het moment dat God je geeft.

Johan Cruijff is geen Bob Dylan. Je moet ook geen voetballers met popmuzikanten vergelijken. In zo'n geval worden geen appels met peren vergeleken, maar appels met huizen. Nou ja, in ieder geval twee totaal verschillende dingen.

Voetballers en muzikanten moet je niet met elkaar vergelijken. Ook niet als de voetballer een liedje opneemt, of de zanger een balletje trapt.

Het moment dat je gegeven wordt. Een goddelijk moment. Een van God gegeven moment. Johan Cruijf kon het goed verwoorden, hoewel we van zijn christelijke karakter weinig hoogte krijgen. Bij Dylan wel. Dylan heeft een aantal keer verteld over een goddelijk moment, een momento dado.

Een van God gegeven moment. Bob Dylan weet daar van. Rond 1980 was hij er vol van - daarna lijkt het iets minder expliciet, als je de teksten van de bard doorpluist. Hoewel, is het wel zoveel minder geworden na Slow Train Coming, Saved en Shot Of Love?

Een moment dat je gegeven wordt. Dat is toch net wat anders dan een gegeven moment. Cruijff wist dat, onbewust. Net als Dylan. Maar dat moet je niet met elkaar vergelijken.