Kronieken #120 | September

Kris Kristofferson is op 88-jarige leeftijd overleden. Hij blies zaterdag zijn laatste adem uit. Kris heeft veel met Bob Dylan. In 1973 speelde hij de rol van Billy the Kid in Pat Garrett and Billy the Kid van Sam Peckinpah. Dylan verzorgde de soundtrack, waaronder het bekende Knockin' On Heaven's Door. En Dylan speelde de bijrol van Alias, speciaal voor hem in de film verwerkt.

In 1992 was The 30th Anniversary Concert Celebration, ter gelegenheid van de 30e verjaardag van Dylan's debuut-album. Kristofferson deed het introductie-woordje, zong zelf een lied en ving Sinead O'Connor op, toen zij tijdens haar bijdrage werd uitgejouwd door het publiek.

***

Afgelopen zaterdag was het Burendag. Een initiatief van Douwe Egberts, om meer verbinding te krijgen als buren. Uiteraard met de koffie van Douwe Egberts. Volgende week is het een jaar geleden dat Israël werd aangevallen door Hamas. Een oorlog ontbrandde, en is nog altijd gaande.

Nee, in het Midden-Oosten is niet echt sprake van een burendag. Ze drinken daar waarschijnlijk ook geen Douwe Egberts-koffie. Ik vermoed dat ze ook niet naar Dylan luisteren, laat staan dat ze zijn Neighborhood Bully, dat op Infidels is te vinden.

Over een bullebak als buurman. Je herkent het voortdurende conflict rondom Israël in dit lied.

***

Voor Kris is het allemaal achter de rug. Geen statements meer. Geen muziek, geen films, geen optredens.

De Tawl

Historicus en journalist Philip Dröge heeft zaterdag de Taalboekenprijs 2024 gekregen voor zijn boek De Tawl. In dit boek onderzoekt Dröge de invloed van het Nederlands in Amerika. Nederlandse kolonisten brachten de taal in de zeventiende eeuw mee naar wat toen Nieuw-Amsterdam heette, het huidige New York en New Jersey. Na verloop van tijd raakte het Nederlands, dat ook wel 'de tawl' werd genoemd, ondergesneeuwd door het Engels. De laatste spreker van dit Nederlands-Amerikaanse dialect stierf in 1962.

Toen Bob Dylan nog Robert Zimmerman heette, vertrok hij vanuit Hibbing (Minnesota) naar New York om Woody Guthrie te ontmoeten. En om zijn muziekcarrère te starten. Drie jaar eerder stond de jonge Zimmy als student Letteren, met als hoofdvak muziek, aan de University of Minnesota in Minneapolis.

Misschien werd op die uni ook wel iets verteld over het Nederlands-Engelse dialect in Nieuw-Amsterdam. En heeft Dylan daar iets van gehoord, of opgepikt. In ieder geval liep Dylan de laatste spreker van dit dialect mis, toen hij in New York aan kwam. De kans dat zijn naam in het boek van Dröge wordt aangehaald, lijkt me daarom niet voor de hand liggen.

Mary Jo

Bob Dylan heeft een Twitter-account, maar staat niet bekend als een fervent twitteraar. Hij plaatste donderdag het bericht: Happy Birthday Mary Jo! See you in Frankfort.

Nou ja, geen idee of Dylan zelf zo'n bericht plaatst. Mogelijk doet zijn manager dat. Maakt niet uit, het bericht staat nu eenmaal op het wereldwijde web. Op de website van muziekblad Rolling Stone is een discussie begonnen: wie is Mary Jo, hoe oud is ze geworden, en wat doen Dylan en Mary Jo in Frankfort?

Het zal niet om de Duitse stad Frankfurt gaan. Welke Frankfurt trouwens, die am Main of die juist aan de Oder?

Dylan reist volgende week naar Praag, als start van zijn Europese najaarstournee, onderdeel van de wereldwijde Rough And Rowdy Ways-tournee. Dan doet hij ook Frankfurt an Main aan, voor liefst drie optredens (woensdag 16, donderdag 17 en vrijdag 18 oktober).

Maar ja, woont Mary Jo dáár? En is het een tikfout van de oude bard? Wat niet gek is, want Dylan maakt wel vaker bewust foutjes in de teksten, om zijn fans gek te maken. Spelen met woorden, zoals het lied en album Tempest niet hetzelfde is als het Shakespeariaanse toneelstuk The Tempest - het lidwoord ontbreekt bij Dylan.

Ik moest even denken aan Miss Mary-Jane uit Tryin’ to Get to Heaven. Maar zij heeft een huis in Baltimore. En zij heet Mary-Jane, geen Mary Jo.

Het zijn onbelangrijke zaken. Triviale dingen. Niet ter zake doende aangelegenheden. Maar wel leuk om mijn hoofd over te breken, in de concertloze periode.

Terugkeer

Tom Willems is weer terug op het internet. Vorige maand begon hij aan zijn blog yowza yowza over 'muziek, tekst, soms wat Dylan & de rest'. Een comeback zou je het kunnen noemen.

Hoe vaak is Dylan niet teruggekeerd? Het is maar wie je het vraagt. Voor de één is Dylan heel vaak teruggekeerd. Terug naar de folk, terug naar de folkrock, terug naar zijn joodse roots, terug naar de populariteit, terug naar...

Voor de ander is Dylan nooit weggeweest. Ook niet toen hij tussen 1966 en 1974 niet op het podium stond. In de zomer van 1966, toen hij met The Band op tournee was, viel hij van zijn motor. Het was een mooie alibi om een teruggetrokken bestaan te leiden. Geen optredens, geen interviews, maar wel een stabiel gezinsleven.

In 1974 stond Dylan weer op het podium, opnieuw met The Band. Platenlabel Sony bracht onlangs de beschikbare opnames op de markt.

Ik denk aan een citaat uit een interview uit 2002, dat een aantal jaar als introductie werd uitgesproken tijdens de concerten: "The poet laureate of rock 'n' roll. The voice of the promise of the '60s counterculture. The guy who forced folk into bed with rock, who donned makeup in the '70s and disappeared into a haze of substance abuse, who emerged to "find Jesus," who was written off as a has-been by the end of the '80s, and who suddenly shifted gears and released some of the strongest music of his career beginning in the late '90s."

En ik moet denken aan Mississippi, het lied van een jaar eerder. Dylan zingt hier in: You can always come back, but you can’t come back all the wayTom is weer terug. Is hij ooit weggeweest? Geen idee, maar het is fijn dat hij weer zijn verhalen publiceert.

Muziek, tekst, soms wat Dylan & de rest

Tom Willems kan het niet laten. Nadat hij eind mei de lier van zijn Dylan-blog aan de spreekwoordelijke wilgen hing, is hij weer begonnen met bloggen. yowza yowza heet zijn nieuwe blog, en het gaat over 'muziek, tekst, soms wat Dylan & de rest'.

Het lijkt verdacht veel op de voortzetting van de Bob Dylan aantekeningen, wat op diens beurt weer een comeback was van Bob Dylan in (het) Nederland(s).

Ik snap het wel. Over bloed dat kruipt waar het niet gaan kan. Het altijd bezig zijn met Dylan - er hoeft weinig te gebeuren of een citaat van de bard zit in je hoofd. Of je ziet een naam voorbij komen en denkt: "Hé, maar die heeft met Dylan te maken."

Dat soort dingen.

Je hoeft me daar niets over te vertellen, over hoe dat werkt.

Ik neem het Tom dan ook niet kwalijk dat hij toch weer is begonnen. Integendeel, misschien hoopte ik er ook wel op. Stiekem rekende ik op een digitale terugkeer van Tom. Het is altijd fijn om zijn ideeën te lezen, maar ook zijn uitstekende graafwerk.

Welkom terug, Tom. yowza yowza. Ik ben heel nieuwsgierig wat je zin dicteert: wat, wanneer en waarover. Met je rustige grote plezier.

Vergeving of wraak

"Uitgesproken" heet de column-reeks van Jos van Noord. Hij schrijft zijn wekelijkse commentaar op de site van Omroep Zilt, een vorige werkgever van me. Van Noord vertolkt in zijn columns een rechts geluid. Daar mag uiteraard ruimte voor zijn.

In de column van dit weekend gaat het over Vergeving of wraak. Hij schrijft naar aanleiding van de moord op Ryan, onder meer te lezen bij de Leeuwarder Courant.

Nu is het mij niet zozeer te doen om weer commentaar te geven op een commentaar. Of op het nieuwsfeit als zodanig. Wel dat rondom dit verhaal een citaat van Dylan bij mij op kwam. Een alinea uit Precious Angel, afkomstig van Dylan's eerste gospel-elpee Slow Train Coming. Dylan zingt onder meer:

Sister, lemme tell you about a vision I saw

You were drawing water for your husband, you were suffering under the law

You were telling him about Buddha, you were telling him about Mohammed

in the same breath

You never mentioned one time the Man who came and died a criminal’s death

Misschien een mooi lied om in de setlist op te nemen, als Dylan over twee weken weer Europa aan doet. Of valt de bard terug op de vaste nummers van de Rough And Rowdy Ways-tour? We gaan het merken als hij vrijdag 4 oktober Praag bezoekt, voor de eerste van drie optredens.

Gilford, New Hampshire

Vanavond zou Dylan optreden in Gilford, New Hampshire, ter afsluiting van de Outlaw Music Festival Tour. Maar onvoorziene omstandigheden dwingen de bard om thuis te zijn. Tenminste, ik denk dat het thuisfront hem verwacht, vandaag.

Ik had geen kaartje voor dit afsluitende concert. Gilford, New Hampshire is toch te ver weg, het is geen Antwerpen. Overigens gaan de geplande optredens van Willie Nelson en John Mellencamp wel gewoon door. Die Nelson trouwens, die liet aan het begin van deze tournee verstek gaan.

Vandaag verschijnt ook The 1974 Live Recordings. Mooi historisch materiaal. Vooral voor de Dylan-liefhebber. De muziek-journalisten. De chroniqueurs. Die verschillende rollen vallen soms samen. We gaan een halve eeuw terug in de tijd.

Maar wie bij Dylan verwacht dat teruggaan in de tijd gelijk staat aan een avondje Memory Lane, komt altijd bedrogen uit.