Halloween

Vandaag is het Halloween. De naam is afgeleid van Hallow-e'en, oftewel All Hallows Eve (Allerheiligenavond), de avond voor Allerheiligen, zo leert Wikipedia. Morgen is het Allerheiligen, ter nagedachtenis van de (katholieke) heiligen. Zou Bob Dylan wat met dit feest hebben? Misschien wel, misschien niet. Het is in ieder geval wel een groot feest in de Verenigde Staten.

Tijdens zijn optreden in Philharmonic Hall van 31 oktober 1964 zegt Dylan: "It's Halloween. I have my Bob Dylan-mask on." Het is terug te horen op deel 4 van The Bootleg Series.

Dat is de enige Dylanesque verwijzing naar dit feest. Of nou ja, eigenlijk niet. In She Belongs To Me zingt Dylan: For Halloween give her a trumpet. Dat nummer heb ik een aantal keer live gehoord, tijdens een Dylan-concert.

Maskers. Die komen ook weer terug in de film Rolling Thunder Revue: A Bob Dylan Story by Martin Scorsese. Dylan zegt daar Als je een masker draagt, spreek je de waarheid. Als je geen masker draagt, is dat hoogst onwaarschijnlijk. De film zelf is een mengeling van feit en fictie. De ultieme versie van Renaldo & Clara, de epische film waar Dylan zelf bijna aan failliet dreigde te gaan.

Vandaag is het ook Hervormingsdag. Protestantse kerken herdenken dat de augustijner monnik Maarten Luther zijn 95 stellingen tegen de aflaat timmerde aan de deur van de Slotkapel van Wittenberg. Het was het begin van de kerkscheuring. Is Dylan dáár misschien vertrouwt mee? Of is Hervormingsdag vooral een West-Europese aangelegenheid?

Het zijn randzaken, die misschien niet eens de kern van de zaak benaderen. Wat we wel weten, is dat Dylan niet tourt. Zijn Never Ending Tour staat op pauze. Corona, corona, corona. Gelukkig kregen we nog wel Rough And Rowdy Ways toebedeeld door de Nobelprijswinnaar. Je weet het niet, maar misschien is de bard ook wel bezig met deel 2 van Chronicles. Dat zou mooi zijn.

Man of steel

Vandaag is het precies zeven jaar geleden dat ik met Jan bij het Dylan-concert in de Heineken Music Hall was. Een goede aanleiding om de bootleg Man Of Steel And Constant Sorrow te draaien - de opname die Rattlesnake op de markt heeft gebracht.

Het was de tournee dat Dylan zijn zwarte piano voor het eerst gebruikte, in plaats van het gele keyboard. De tour met een pauze tussendoor. De tour met nieuwe nummers van Tempest. De live-uitvoering van Waiting For You, geschreven voor de soundtrack van Divine Secrets Of Ya-Ya Sisterhood (2002). Een schitterende uitvoering van Forgetfull Heart, met de standup bass van Tony Garnier als cello. En een nog niet zo dreigende versie van Scarlet Town, zoals dat bij latere optredens wel is te horen.

Enfin.

Het was het concert dat we de vrijgemaakt-gerefomeerde predikanten Bastiaan van der Wal en Gert Jan van Harten tegen kwamen. Tom Willems van -toen nog- het blog Bob Dylan in (het) Nederland(s) ontmoetten we in de wachtrij bij de ingang. Dat soort herinneringen komen boven drijven.

Een mooie periode. Dat zeker.

Moby Dick

Wat hebben J.M.A. Biesheuvel en Bob Dylan met elkaar gemeen? Het boek Moby Dick van Herman Melville, over de jacht op de witte potvis Moby Dick door kapitein Achab. Ik ben momenteel bezig in een verhalenbundel van Biesheuvel, waarin Moby Dick met veel plezier wordt besproken. Voor Dylan was Melville's werk een van de drie boeken die hij besprak in zijn Nobelspeech. De link tussen de Nederlandse literatuur en Bob Dylan is dus soms niet eens heel erg groot.

Antisemitisme

Bob Dylan, die in 1941 geboren werd als Robert Allen Zimmerman, liet zijn naam veranderen uit angst voor antisemitisme. Dat meldt Daily Mail dinsdag op basis van door de zanger geschreven brieven die volgende maand geveild worden.

Tjah, dat kan.

In het interview met 60 Minutes, naar aanleiding van Chronicles, Vol. 1, zei Dylan dat hij geboren was in het verkeerde gezin onder een verkeerde naam (of zegt hij dat in de documentaire No Direction Home?). 

Het een sluit het ander natuurlijk niet uit. Beide verhalen vullen elkaar goed aan.

In de brieven aan Tony Glover legt de vroegere Zimmerman uit dat de naam "Dylan" een verwijzing is naar de geadoreerde Welshe dichter Dylan Thomas. Deels. Het andere gedeelte van de naamswijziging beschrijft Bob in zijn autobiografie. In de dagen van zijn naamswijziging was een saxofonist met de naam Robert Allyn actief. Een naam die vrijwel overeenkomt met Dylan’s voornamen, Robert Allen. Die Griekse y vond de jonge Bob een stevige letter, mooi genoeg om over te nemen. Maar ‘Robert Allyn’ was als naam al bezet – reden dus om te buurten bij andere namen.

Eén van die andere namen was die van Dylan Thomas. Een mooie subtiele woordspeling tussen ‘Allyn’, ‘Dylan’ en ‘Robert Allen’. Een nieuwe naam was geboren. En zo toog Robert Allen Zimmerman in augustus 1962 met manager Albert Grossman naar een rechtbank in Minnesota om de naam ‘Robert Allen Zimmerman’ te vervangen door ‘Robert (Bob) Dylan’.

En ja, de achternaam Zimmerman bestaat nog wel (Bob's broertje David heet Zimmerman), maar Bob zelf heet officieel en formeel en juridisch (en wat al niet meer) "Dylan".

Aantekeningen

Tom Willems stopte onlangs met zijn indrukwekkende blog Bob Dylan in (het) Nederland(s). Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Onlangs is Tom alsnog een Dylan-blog begonnen: de Bob Dylan aantekeningen.

"Schrijven over Bob Dylan is voor mij een aangename vrijetijdsbesteding (het feit dat er dan ook nog mensen zijn die geïnteresseerd zijn in wat ik schrijf, is een aangename bijkomstigheid). En dus kan ik het - veel eerder dan ik aanvankelijk van plan was - niet laten om vanaf nul te beginnen. Een nieuwe blog, een schone lei. Alles moet anders en toch ben ik nog dezelfde," aldus Tom.

Die aangename vrijetijdsbesteding herken ik wel. Dat is voor mij ook een belangrijke reden voor het onderhouden van mijn eigen Dylan-blog. Omdat het zo leuk is om over Dylan te schrijven.

De inspirator

Aflevering elf uit de BOBcast is deel één van het gesprek met Lucky Fonz III. Otto Wichers studeerde Engelse Taal en Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Zijn afstudeerscriptie ging over de teksten van Bob Dylan. Terecht dus dat Lars Hulshof en Chris Kijne deze singer-songwriter in de podcast-reeks moeten hebben.

Het enthousiasme spat er vanaf bij het gesprek. Lucky Fonz is niet te temmen in zijn adoratie rondom Dylan. En hij weet er ook wel wat van. Zowel de fan als de taalkundige. Dat is goed, het is een van de geïnterviewden die niet in algemeenheden blijft hangen. Wichers duikt de diepte in. Gelukkig.

Nu moeten we twee weken wachten op het vervolggesprek.

Mr. Bojangles

Jerry Jeff Walker, de schrijver van het lied Mr. Bojangles, is vrijdag op 78-jarige leeftijd overleden. Hij leed al enkele jaren aan keelkanker.

Dylan speelt dit nummer ook. Het was niet de bedoeling dat Dylan's opname van Mr. Bojangles op de plaat zou verschijnen. Maar nadat de zanger met ruzie was vertrokken bij Columbia Records, bleek hij nog contractueel één te moeten leveren. Nu hij bij Asylum Records was ondergedoken, werd dat verplichte album niet gemaakt.

Gelukkig had Dylan nog een boel materiaal liggen rondom zijn sessies voor Self Portrait en New Morning. Daar putte Columbia gretig uit om het 'wraakalbum' DYLAN in 1973 uit te brengen. Met daarop Mr. Bojangles.

Bij het digitaliseren van alle albums is DYLAN nooit op een zilveren schijfje geperst. Totdat in 2013 The Complete Album Collection Vol. One verscheen. Met dat beruchte album dus.

Een goede reden dus om DYLAN weer te draaien, vandaag. Als eerbetoon aan Jerry Jeff Walker.