Jos de Putter

Aflevering 15 uit VPRO's BOBcast is een anderhalf durend gesprek met Jos de Putter. Hij maakte onder meer de documentaire How Many Roads, inmiddels al vijftien jaar oud. Zijn opdracht is helder: wijzen op de toch vrij onverklaarbare profetische gaven van Bob Dylan.

Laten we het zo zeggen: een ongewoon scherp gevoel voor de tijdgeest kan Bob niet ontzegd worden. En het is mooi, een goed gesprek. De Putter is een van die weinige gesprekspartners in deze podcast-reeks, die weten waar ze het over hebben. Op punten verslaat hij Chris Kijne en Lars Hulshof, de presentatoren van dienst.

Liefst 98 minuten duurt dit vijftiende gesprek. Je weet natuurlijk niet wat allemaal achterwege is gelaten. Misschien was ook deze aflevering misschien over twee uitzendingen te spreiden. Maakt niet uit, 98 minuten aan een stuk is ook heel wat waard.

Bob Dylan – 1970

Nog niet eens zo lang geleden verscheen 50th Anniversary Collection 1970, een box met drie cd's over het jaar 1970. Het leek een manier om de muziekrechten voor een lange periode veilig te stellen. Dan gaat het er niet om hoeveel exemplaren verschijnen, maar dát het album verschijnt. In dit geval in een oplage van 100 stuks. Et voilá, de rechten zijn weer verzekerd.

Het is het jaar van Self Portrait en van New Morning. Dat laatste album werd al vóór Self Portrait in de grondverf gezet, mede door het verzoek van toneelschrijver en dichter Archibald MacLeish. Die had Dylan gepolst voor materiaal voor het toneelstuk Scratch; de samenwerking liep stuk, en Dylan had materiaal voor een eigen plaat. De dubbelaar Self Portrait, daarover gaat de mare dat Dylan het gebruikte om zich opnieuw van zijn publiek te distantiëren: hij gooide de muziek als spaghetti tegen de muur - wat bleef hangen, werd opgenomen; dat wat niet bleef hangen, overigens ook.

Het is ook het jaar van de gezamenlijke opnames met George Harrison. De ex-Beatle debuteerde dat jaar met het driedelige album All Things Must Pass, met onder meer My Sweet Lord, maar ook de Dylan-song If Not for You.

Opnames van Dylan en Harrison staan op de box, die onlangs is verschenen. In eerste instantie in een zeer beperkte oplage. Maar: By Popular Demand, wordt het album alsnog officieel en in grote getale op de markt gebracht. Hoezee! 26 februari is de grote dag. Nog twee maanden wachten, dus.

GE Smith Audition Tape

Op de website Born To Listen is vandaag de GE Smith Audition Tape geplaatst. In 85 minuten is te horen hoe George Edward Smith zijn kunsten laat horen aan de grootmeester. Die auditie vond 22 november 1987 plaats; tussen June 1988 - October 1990 speelde Smith 218 shows in Dylans Never Ending Band. En hij was de bandleider tijdens The 30th Anniversary Concert Celebration, de hommage aan Dylan in 1992.

Over GE Smith schrijft Dylan in zijn liner notes voor World Gone Wrong (1993): Don't be bewildered by the Never Ending Tour chatter. There was a Never Ending Tour but it ended in 1991 with the departure of guitarist G. E. Smith. That one's long gone but there have been many others since then: "The Money Never Runs Out Tour" (Fall of 1991) "Southern Sympathizer Tour" (Early 1992) "Why Do You Look At Me So Strangely Tour" (European Tour 1992) "The One Sad Cry Of Pity Tour" (Australia & West Coast American Tour 1992) "Outburst Of Consciousness Tour" (1992) "Don't Let Your Deal Go Down Tour" (1993) and others, too many to mention each with their own character & design.

Desalniettemin wordt anno 2020 nog steeds gesproken over de Never Ending Tour, die begin dit jaar bruut werd onderbroken door het corona-virus.

Enfin.

Het is leuk om GE Smith te horen spelen, bijna een kwart eeuw geleden.

Lockdown

Premier Rutte heeft een harde lockdown aangekondigd - deze is vaandag gelijk ingegaan. Bij de intelligente lockdown in het voorjaar, werd en masse gelezen. Ik heb toen onder meer De Pest van Albert Camus gelezen. En ik heb de biografie over Frans Kellendonk eindelijk gelezen, net als diens verzameld werk.

Omdat we niet meer hoeven reizen, houden we tijd over. De kans bestaat dat we deze maanden een corona-babyboom verwachten. Dat merken we de komende weken, nu het negen maanden geleden is dat de intelligente lockdown werd ingesteld.

Welke albums van Dylan passen bij deze tijd? Natuurlijk is Rough And Rowdy Ways een goede plaat om uit de kast te trekken. Misschien ook wel "Love & Theft". Shot Of Love is ook wel passend in deze barre tijden. Mis ik nog een album?

Masked and anonymous

Gisteravond was een goede avond om de film Masked And Anonymous weer te bekijken. De film komt uit 2003, maar ik heb de dvd al een tijd niet meer gezien. Het verhaal kwam me wel bekend voor, uiteraard.

Wat me opviel bij het herbekijken, was onder meer hoeveel gekleurde -vooral- actrices een bijrol of figurantenrol vervullen. Dat doet me persoonlijk wel deugd, deze bijkomstigheid. Wat ook opvalt, is dat Dylan geen acteur is. Zijn manier van acteren is houterig, misschien zelfs wel ongemakkelijk.

En dat terwijl hij zelf, onder het pseudoniem Sergei Petrov heeft geschreven.

Enfin.

Waar gaat het om in de film? De titel komt uit het gesprek dat Jack Fate, Dylans personage, heeft met de dierenman, gespeeld door Val Kilmer. Mensen zijn bang, omdat ze weten dat ze dood gaan. Dieren hebben die angst niet - zij leven volop en leven in het hier en nu. Om hun beklemming te verbergen, leiden mensen een gemaskerd en anoniem leven.

Truth and beauty are in the eye of the beholder. I stopped trying to figure everything out a long time ago. Met deze filosofische beschouwing sluit de film af. Ik neem deze opmerking graag ter harte, al is het maar voor een avond.

O little town of Bethlehem

Het Friesch Dagblad is een protestants-christelijke regionale krant. Zoals de titel doet vermoeden, verschijnt deze courant in Friesland. En in het Groningse Westerkwartier en de Noordoostpolder. Het is het regionale neefje van dagblad Trouw: De krant was gericht op de gereformeerde, antirevolutionaire zuil, net als in die tijd De Standaard en na de oorlog Trouw. Het Friesch Dagblad heeft dit karakter sterker behouden dan Trouw, al is het lezerspubliek nu breder geworden.

Vandaag verscheen in deze krant een beschouwing over het nummer O little town of Bethlehem, dat Bob Dylan in 2009 opnam voor zijn kerstalbum Christmas In The Heart. Dankzij het artikel van emeritus predikant Albert Ferwerda weet ik dat dit nummer een lied uit de Engelse zondagsschooltraditie is. En dat het in de vertaling van Jan Duin is opgenomen in het Liedboek voor de Kerken, de 2013-editie.

Dat Liedboekgezang, nummer 496, volgt de melodie van de Engelse componist Ralph Vaughn Williams, Forest Green. Dylan gebruikt voor zijn uitvoering de melodie van Lewis Redner, organist van de episcopaalse priester en schrijver van dit lied.

Het laatste woord van dit nummer, de afsluiter van Christmas In The Heart, is 'Amen'. Christmas In The Heart is het laatste album dat Patrick Roefflaer bespreekt in zijn boek Bob Dylan In De Studio. Dat is om een vrij praktische reden: het was op dat moment ook het laatste album van Dylan. De Belg doet bij dit album twee belangrijke interpretaties. De eerste is dat Dylan opnieuw geslaagd is om zich met een kerstplaat van zijn fans te distantiëren. Die analyse klopt volledig. Met die andere uiteenzetting ben ik het niet eens.

Dylan sluit “Christmas” af met het woord 'Amen', volgens Roefflaer zou dit een vage hint kunnen zijn dat de carrière van de zanger rond is. Gelukkig is dat niet het geval.

Hopelijk komt er een moment dat we bij ons in de kerk dit gezang gaan zingen. Het is wachten tot de dominee van dienst Een Ster Ging Op Uit Israël opgeeft in zijn liturgie-briefje.

The Band, Friends & Neighbours

Komende zaterdag maar naar Iduna in Drachten. Roel Spanjers, Eric van Dijsseldonk en Wouter Planteijdt brengen in twee uitverkochte shows een ode aan de legendarische muziekgroep The Band. De jaren ’60 waren de hoogtijdagen van de legendarische muziekgroep The Band. Zij zijn eigenlijk de grondleggers van wat tegenwoordig Americana genoemd wordt. Ze werden bekend als begeleidingsband van Bob Dylan en zijn groot geworden met nummers als The Weight, Up on Cripple Creek, Rockin Chair en Don’t Do It.

Topmuzikanten Spanjers, Dijsseldonk & Planteijdt vonden elkaar jaren geleden in hun gezamenlijke liefde voor The Band en naderen de muziek en samenzang op verbluffende wijze. Eerder speelden zij met Leo Blokhuis in de theatervoorstelling The Band: Music from Big Pink to The Last Waltz. In hun nieuwe programma The Band, Friends & Neighbours vertolken de heren hoogtepunten uit het The Band-songbook, maar komen ditmaal ook vrienden op bezoek: Dr. John, Allen Toussaint, Bobby Charles, en -wie weet- Dylan zelf…

Hun wapens: een piano, gitaren, mandoline, accordeon en dus die drie stemmen. Dit trio brengt een dynamisch, semi-akoestisch concert: soms voluit in de groove, dan weer leeg en verstild, maar altijd gebracht met avontuur, smaak en verstand van zaken.