De 492 songs

Bij uitgever Wbooks verscheen dit weekend het kloeke boek Bob Dylan Compleet – Het verhaal van de 492 songs. De titel is een tikkeltje hoogdravend: het suggereert dat Bob Dylan 492 nummers heeft geschreven – terecht wordt in het voorwoord opgemerkt dat de Amerikaanse bard méér nummers heeft geschreven. Verder is het aan de vroege kant om het complete verhaal rond Dylan's songs te beschrijven, aangezien de maestro nog steeds 'alive and kicking' is.

Desalniettemin hebben de auteurs, Jean-Michel Guesdon en Philippe Margotin, puik werk verricht. Alle albums met eigen materiaal van Dylan worden besproken, albums-gewijs maar ook songs-gewijs. Daarbij gaat het uiteraard om de context van zowel de plaat als de afzonderlijke nummers. Maar ook technische aspecten als de studio, het opnamemateriaal en de gebruikte instrumenten worden besproken.

Monnikenwerk, dus.

Reden voor de NOS om er een uitgebreid artikel over te schrijven. Net als in november, toen Dylan eveneens de reden van het artikel was. Toen ging het om een verhaal over The Cutting Edge, een 18-cd-box van Bob Dylan, met het materiaal dat de zanger opnam tijdens Bringing It All Back Home (1965) Highway 61 Revisited (1965) en Blonde On Blonde (in 1966 en de eerste dubbel lp).

Dylan is nog steeds in beeld bij de nationale nieuwszender.

Mooi.

15 jaar “Love & Theft”

Het album “Love & Theft” is vandaag jarig. Vijftien jaar alweer wordt deze plaat. Het is Dylan's eerste cd in het nieuwe decennium, eeuw en millenium – waarvan akte. En het is de eerste waarop een nieuwe producer wordt geïntroduceerd: Jack Frost. Of nee, het is geen nieuwe producer, geen nieuwe externe figuur in de nabije omgeving van de bard.

Jack Frost. Een kerstman-figuur, een personage uit de ijzige gebieden rond de Noordpool. De Engelstalige pagina van Wikipedia meldt over deze persoon: “Jack Frost is the personification of frost, ice, snow, sleet, and freezing cold weather, a variant of Old Man Winter held responsible for frosty weather, for nipping the nose and toes in such weather, coloring the foliage in autumn, and leaving fernlike patterns on cold windows in winter.”

Jack Frost is de aankondiger, de wegbereider of zelfs de verantwoordelijke voor de winter. Nee, deze mythische kerel is niet de producer van buiten af. Jack Frost is Bob Dylan zelf. De bard uit Minnesota, die weet heeft van hoe de winter zich aankondigt en weet hoe koud de winters in Amerika kunnen zijn, identificeert zichzelf met die winter.

Misschien wel omdat Dylan op zijn zestigste vermoedt dat zijn persoonlijke winter in aantocht is. Hij zit niet meer in de herfst van zijn leven en carrière, sterker nog: Jack Frost kondigt het volgende jaargetijde al aan. En juist met deze aangekondigde straffe periode, komt Dylan met “Love & Theft”. Uitgerekend de dag dat in New York twee vliegtuigen in het World Trade Centre vliegen, een ander vliegtuig in het Pentagon, in de buurt van Washington D.C., en een vierde vliegtuig stortte neer in de buurt van Shanksville (Pennsylvania).

Elke dag is een goede dag om een Dylan-plaat te draaien. Vandaag is het om twee redenen goed om “Love & Theft” te draaien. Omdat het diens vijftiende verjaardag is, is de eerste goede reden. De andere goede reden is de afsluiting van deze cd, Sugar Baby: “Look up, look up—seek your Maker—’fore Gabriel blows his horn”.

Zo is het.

Man of steel and constant sorrow

Een mooi bericht in de NRC vandaag: Bob Dylan heeft een ijzeren sculptuur, een grote arcade van 8 bij 4,5 meter, gemaakt voor het nieuwe casino MGM Harbour dat voor 1,3 miljard dollar wordt gebouwd in Prince George’s County in de Amerikaanse staat Maryland. Even verderop schrijft de krant op het internet: “Al sinds mijn kindertijd is ijzer altijd om me heen geweest”, zegt Dylan in een verklaring. “Ik ben geboren in een ijzerertsgebied – Hibbing in Minnesota – waar je het de hele dag kon ademen en ruiken. Ik heb er altijd in een of andere vorm mee gewerkt”.

Over zijn casinowerk – getiteld Portal – voegt hij toe dat “poorten mij altijd hebben aangesproken door de negatieve ruimte die ze toestaan. Ze kunnen worden gesloten, maar tegelijkertijd laten ze de seizoenen en briesjes toe om naar binnen te vloeien. Ze kunnen je in- en buitensluiten. Soms zit daar geen verschil tussen.”

Mooi. Het is vooral de poëtische omschrijving van Dylan wat het zo mooi maakt.

Zijn werk doet me denken aan de titel van een bootleg. Het gaat om een RattleSnake-uitgave van het concert dat Dylan 30 oktober 2013 gaf in de Heineken Music Hall: Man Of Steel And Constant Sorrow. Man van staal en voortdurende zorgen. Goede naam voor een bootleg.

Goede benaming van de bard uit Minnesota.

Tempest

Vandaag is het vier jaar geleden dat Dylan's album Tempest verscheen. Vier jaar alweer. Het was het eerste album dat ik in Leeuwarden bestelde bij mijn platenboer Wobbe. In tweevoud liet ik Tempest aanrukken: zowel als de cd-versie (met een leuk boekje erbij) en als dubbel-elpee. Ik was door dit album van slag: wát een plaat!

Niet alleen omdat Dylan van tevoren had aangekondigd dat het eigenlijk een gospel-album had moeten worden. Maar ook vanwege het album zelf. Een uitstekende cd en elpee. Goede titel ook, een mooie verwijzing naar een toneelstuk van William Shakespeare (The Tempest). Mooie verhalen over onder meer John Lennon (of is Roll On, John een zogenaame 'rabbit hole'?) en de Titanic (het titelnummer geeft hartverscheurende beelden mee).

Ik ben zelf in de Dylan-trein gestapt bij de release van “Love & Theft”, deze maand vijftien jaar geleden. Ik heb daardoor meer met de latere Dylan dan met de vroegere Dylan. Erg is dat niet, het bepaald enkel mijn kijkrichting. Ach, wat doet het er verder toe? Niets, feitelijk.

Of nou ja, het doet er wel wat toe. Want zo'n triviaal feitje als een album-release van vier jaar geleden is weer een reden voor een kort stukje tekst.

She belongs to me

She’s got everything she needs

She’s an artist, she don’t look back

Wat een opening van een liefdeslied! En dan moet de rest nog volgen. Het is zoals even verderop in dit prachtige lied.

She wears an Egyptian ring

That sparkles before she speaks

Het nummer verscheen voor het eerst op de elpee Bringing It All Back Home uit 1965. Maar het nummer is ook te vinden als live-versie op Self Portrait, opgenomen tijdens het Isle Of Wight-festival uit 1969. Behalve hier is het nummer ook te vinden op de Bootleg Series. Aflevering 4 (het beroemde 'Judas!'-concert) opent met She Belongs To Me. Op deel 7, de soundtrack van de uitstekende Martin Scorsese-documentaire No Direction Home, staat het nummer ook. Eveneens is een versie terug te vinden op de afleveringen 10 (Another Self Portrait) en 12 (The Cutting Edge) terug te vinden.

In 2013 en 2015 was ik erbij toen Dylan het nummer live speelde. In 2013 was het in de Heineken Music Hall, waar ik samen met mijn goede vriend Jan was. Twee jaar later volgde de uitvoering in Carré, waar ik met broer Maarten en neef Bort was.

Bow down to her on Sunday

Salute her when her birthday comes

Ik zal het doen.

Kronieken #6: Thijs-Bort

Sinds kort heb ik een nieuwe oomzegger. Thijs-Bort is zijn naam. De trotse vader belde me om zijn geboorte kenbaar te maken. Trots was hij! Geef hem eens ongelijk: een zoon. Met zulke klinkende namen. Of eigenlijk: zo'n klinkende naam. Een dubbele voornaam, door dat koppelteken als één naam. Beide opa's in hun gezamenlijke kleinzoon.

De vader citeerde Lord, Protect My Child. Een goede tekst. Goed nummer ook. Luister nog maar eens weer naar dit nummer. Te vinden op het derde schijfje van de box The Bootleg Series, Vol. 1 – 3. En je vraagt je toch af waarom Dylan de mooiste nummers van een opnamesessie van de definitieve plaat afhoudt.

Misschien wel om onze aandacht op het 'rest-afval' van de Bootleg-serie te vestigen. Om de pareltjes daadwerkelijk als pareltjes te gaan zien. En daar ons voordeel mee te doen. Want dit is zeker één voordeel: ik luister met andere ogen naar Lord, Protect My Child.

Lord, protect my child

Vanwege een blog op mijn andere site, heb ik vandaag maar weer The Bootleg Series, Vol. 1 – 3 uit de kast getrokken. Op het derde schijfje staat het mooie Lord, Protect My Child. Het is één van die nummers, die de eindredactie van Dylan niet overleefden. Een mooi lied – maar zoals vaker bij de bard, zijn het de mooiste nummers die niet op een regulier album verschijnen. De kruimels krijgen we slechts sporadisch toegeworpen.

Lord, Protect My Child is geschreven voor het album Infidels uit 1983. Clinton Heylin weet te melden, in zijn uitstekende boek Still On The Road, The Songs of Bob Dylan Vol. 2, 1974-2008, dat tien takes nodig waren om het nummer op de plaat te zetten. Als studio werd de Power Station Studios in New York City gebruikt. Datum van handeling: 2 mei 1983.

Heylin geeft ook een reden aan waarom dit lied voor Infidels geweigerd zou kunnen zijn: het zou vragen kunnen opleveren over eventuele kinderen – de jongste telg uit de Dylan-familie was toen zo'n dertien jaar oud (Jakob Luke Dylan, geboren in december 1969).

Enfin.

Met de kennis van nu is vast te stellen dat Dylan rond '83 niet in de luiers zat. Weliswaar scharrelde de zanger met zijn (zwarte) achtergrondzangeressen, maar pas in januari 1986 kreeg hij zijn jongste kind: Desiree Gabrielle Dennis-Dylan. Met haar moeder, Carolyn Dennis, trouwde Dylan in de zomer van datzelfde jaar.

Lord, Protect My Child. Vanavond staat het op repeat. Wat kan het schelen dat het Nederlands Elftal weer een kwalificatie-wedstrijd speelt. Als voetbal de belangrijkste bijzaak van het leven is, hoeveel te meer is muziek mij waard?