Kronieken #55: corona

De folkzanger John Prine is dinsdag overleden aan de gevolgen van het coronavirus. Bob Dylan heeft via Twitter een eerbetoon gebracht aan Prine. Mooi. Dylan zit natuurlijk nu ook thuis, ten gevolge van corona. Zijn Japanse optredens zijn afgelast.

Gelukkig hebben we in deze dagen Murder Most Foul, dat ons er doorheen helpt. Dit nummer is met zijn 17 minuten ook lang voor het Dylan-oeuvre. Desalniettemin staat het op nummer 1 in de Rock Digital Song Sales lijst.

Het volk is blij met Murder Most Foul.

Niet alleen het volk. Ook collega-muzikanten, zoals Nick Cave. De Australische Brit heeft een website, waarbij hij antwoorden geeft op 'kijkersvragen': Red Hand Files. Waarbij hij onder meer Murder Most Foul bespreekt.

Veel Dylan-fans hebben al aan close reading gedaan bij dit nummer. Ik niet. Ik luister het nummer, lees de tekst. En zoals dat gaat: plots ploppen gedachten op. Associaties. Dat kan haast niet anders, zeker niet bij Dylan.

Being led to the slaughter like a sacrificial lamb, is zo'n zin dat blijft haken. Dit is Jesaja 53, de lijdende knecht die ten slachting wordt gebracht. Als een schaap dat naar de slacht wordt gebracht, als een ooi die stil is bij haar scheerders deed hij zijn mond niet open.

Thousands were watching, no one saw a thing, dat lijkt te verwijzen naar A Hard Rain's a-Gonna Fall. Heard ten thousand whisperin’ and nobody listenin’.

I’m going to Woodstock, it’s the Aquarian Age. Dylan was er pas in 1994, een kwart eeuw na het 'grote' festival.

That’s the place where Faith, Hope and Charity died. Het lied van de apostel Paulus in 1 Korintiërs 13 over de liefde. Zo blijven dan geloof, hoop en liefde.

Got blood in my eyes, got blood in my ear. Je ziet Dylan weer zitten op de hoes van World Gone Wrong.

Play the Old Rugged Cross and in G-d We Trust. Het is de officiële tekst van Dylan's site. "God" wordt "G-d", de Joodse schrijfwijze om de naam van JHWH niet ijdel te gebruiken. In God we trust. With God On Our Side. God zij met ons.

Het zijn maar flarden. Bij lange na geen close reading, laat staan een Dylan-exegese. Voor zover je dat zou kunnen doen. Of zou willen.

Corona. Dit vermaledijde virus krijgt ons er niet onder.

We draaien nog maar weer een song van Dylan.

Wait for the Light to Shine

John W. Barry publiceerde vorige week een artikel over Dylan, Murder Most Foul en corona op de site van Poughkeepsie Journal. Hierin legt hij een parallel met het nummer Wait For The Light To Shine, dat Dylan in 2001 en 2002 regelmatig speelde.

Het waren de maanden na de vermaledijde aanslagen op het World Trade Centre, het Pentagon en in de buurt van Shanksville (Pennsylvania). De dag van de aanslagen verscheen officieel "Love And Theft" van Dylan, waarmee hij niet veel later de wereld overtrok.

In die periode, eind 2001, begin 2002, stapte ik in bij Dylan. Natuurlijk kende ik de bard al wel; eerder had ik slechts over hem gehoord. Een nieuw studioalbum leek een goed moment om meer van Dylan te weten te komen. In mei 2002 gaf hij een optreden in Ahoy, Rotterdam. Een goed moment om de artiest in levende lijve te zien optreden.

Het eerste nummer dat Dylan toen speelde was Wait for the Light to Shine. Meerstemmig, ondersteund door de twee gitaristen Larry Campbell en Charlie Sexton. Misschien was het wel de overweldiging van het moment, de meerstemmige zang, de entourage, het in één ruimte zijn met een levende legende, waardoor ik die eerste song nog steeds herinner.

Of misschien wel om wat John W. Barry zegt. I was there and I’ll never forget the way Dylan and his band erupted on stage, right out of the gate, with an opening tune that spoke to every one of us, all desperate for healing.

I had entered the Garden hoping the man many consider to be the greatest songwriter ever, while playing what many consider to be the world’s most famous venue, could help us all turn a corner — and he did.

Net zoals bijna twintig jaar geleden, helpt Dylan opnieuw. Nu met Murder Most Foul. Het hoekje van corona om.

Omdat Dylan troost.

Murder Most Foul - the lyrics

1.
‘Twas a dark day in Dallas - November ‘63
The day that will live on in infamy
President Kennedy was riding high
A good day to be living and a good day to die
Being led to the slaughter like a sacrificial lamb
Say wait a minute boys, do you know who I am?
Of course we do, we know who you are
Then they blew off his head when he was still in the car
Shot down like a dog in broad daylight
‘Twas a matter of timing and the timing was right
You got unpaid debts and we’ve come to collect
We’re gon’ kill you with hatred and without any respect
We’ll mock you and shock you, we’ll grin in your face
We’ve already got someone here to take your place
The day that they blew out the brains of the king
Thousands were watching, no one saw a thing
It happened so quickly - so quick by surprise
Right there in front of everyone’s eyes

Greatest magic trick ever under the sun
Perfectly executed, skillfully done
Wolfman, oh wolfman, oh wolfman, howl
Rub a dub dub – it’s murder most foul

2.
Hush li’l children, you’ll soon understand
The Beatles are coming they’re gonna hold your hand
Slide down the bannister, go get your coat
Ferry ‘cross the Mersey and go for the throat
There’s three bums comin’ all dressed in rags
Pick up the pieces and lower the flags
I’m going to Woodstock, it’s the Aquarian Age
Then I’ll go over to Altamont and sit near the stage
Put your head out the window, let the good times roll
There’s a party going on behind the grassy knoll
Stack up the bricks and pour the cement
Don’t say Dallas don’t love you, Mr. President
Put your foot in the tank and step on the gas
Try to make it to the triple underpass
Black face singer - white face clown
Better not show your faces after the sun goes down

I’m in the red-light district like a cop on the beat
Living in a nightmare on Elm Street
When you’re down on deep Ellum put your money in your shoe
Don’t ask what your country can do for you
Cash on the barrel head, money to burn
Dealey Plaza, make a left hand turn
I’m going to the crossroads, gonna flag a ride
That’s the place where Faith, Hope and Charity died
Shoot ‘em while he runs, boy, shoot ‘em while you can
See if you can shoot the Invisible Man
Goodbye, Charlie, goodbye Uncle Sam
Frankly, Miss Scarlet, I don’t give a damn
What is the truth and where did it go
Ask Oswald and Ruby - they oughta know
Shut your mouth, says the wise old owl
Business is business and it’s murder most foul

3.
Tommy can you hear me, I’m the Acid Queen
I’m ridin’ in a long black Lincoln limousine
Ridin’ in the back seat, next to my wife
Heading straight on into the afterlife
I’m leaning to the left, got my head in her lap
Oh Lord, I’ve been led into some kind of a trap
We ask no quarter, no quarter do we give
We’re right down the street from the street where you live
They mutilated his body and took out his brain
What more could they do, they piled on the pain
But his soul was not there where it was supposed to be at
For the last fifty years they’ve been searching for that
Freedom, oh freedom, freedom over me
Hate to tell you, Mister, but only dead men are free
Send me some loving - tell me no lie
Throw the gun in the gutter and walk on by
Wake Up, Little Suzie, let’s go for a drive
Cross the Trinity River, let’s keep hope alive
Turn the radio on, don’t touch the dials
Parkland Hospital’s only six more miles
You got me Dizzy Miss Lizzy, you filled me with lead
That magic bullet of yours has gone to my head
I’m just a patsy like Patsy Cline
I never shot anyone from in front or behind
Got blood in my eyes, got blood in my ear
I’m never gonna make it to the New Frontier

Zapruder’s film, I’ve seen that before
Seen it thirty three times, maybe more
It’s vile and deceitful - it’s cruel and it’s mean
Ugliest thing that you ever have seen
They killed him once, they killed him twice
Killed him like a human sacrifice
The day that they killed him, someone said to me, “Son,
The age of the anti-Christ has just only begun.”
Air Force One coming in through the gate
Johnson sworn in at two thirty-eight
Let me know when you decide to throw in the towel
It is what it is and it’s murder most foul

4.
What’s New Pussycat - wha’d I say
I said the soul of a nation been torn away
It’s beginning to go down into a slow decay
And that it’s thirty-six hours past judgment day
Wolfman Jack, he’s speaking in tongues
He’s going on and on at the top of his lungs
Play me a song, Mr. Wolfman Jack
Play it for me in my long Cadillac
Play that Only The Good Die Young
Take me to the place where Tom Dooley was hung
Play St. James Infirmary in the court of King James
If you want to remember, better write down the names
Play Etta James too, play I’d Rather Go Blind
Play it for the man with the telepathic mind
Play John Lee Hooker play Scratch My Back
Play it for that strip club owner named Jack
Guitar Slim - Goin’ Down Slow
Play it for me and for Marilyn Monroe
And please, Don’t Let Me Be Misunderstood
Play it for the First Lady, she ain’t feeling that good
Play Don Henley - play Glenn Frey
Take it to the Limit and let it go by
And play it for Carl Wilson, too
Lookin’ far, far away down Gower Avenue
Play Tragedy, play Twilight Time
Take Me Back to Tulsa to the scene of the crime
Play another one and Another One Bites the Dust
Play the Old Rugged Cross and in G-d We Trust
Ride the Pink Horse down that Long, Lonesome Road
Stand there and wait for his head to explode
Play Mystery Train for Mr. Mystery
The man who fell down dead, like a rootless tree
Play it for the Reverend, play it for the Pastor
Play it for the dog that’s got no master
Play Oscar Peterson and play Stan Getz
Play Blue Sky, play Dickie Betts
Play Art Pepper, play Thelonious Monk
Charlie Parker and all that junk
All that junk and All That Jazz
Play something for The Birdman of Alcatraz
Play Buster Keaton play Harold Lloyd
Play Bugsy Siegel play Pretty Boy Floyd
Play all the numbers, play all the odds
Play Cry Me A River for the Lord of the Gods
Play number nine, play number six
Play it for Lindsey and Stevie Nicks
Play Nat King Cole, play Nature Boy
Play Down in the Boondocks for Terry Malloy
Play It Happened One Night and One Night of Sin
There’s twelve million souls that are listening in
Play the Merchant of Venice, play the merchants of death
Play Stella by Starlight for Lady Macbeth
Don’t worry Mr. President, help’s on the way
Your brothers are comin’, there’ll be hell to pay
Brothers? What brothers? What’s this about hell?
Tell ‘em we’re waitin’- keep coming - we’ll get ‘em as well
Love Field is where his plane touched down
But it never did get back up off of the ground
Was a hard act to follow, second to none
They killed him on the altar of the Rising Sun
Play Misty for me and that Old Devil Moon
Play Anything Goes and Memphis in June
Play Lonely at the Top and Lonely Are the Brave
Play it for Houdini spinning around in his grave
Play Jelly Roll Morton, play Lucille
Play Deep in a Dream and play Drivin’ Wheel
Play Moonlight Sonata in F sharp
And Key to the Highway by the king of the harp
Play Marchin’ Through Georgia and Dumbarton’s drum
Play Darkness and death will come when it comes
Play Love Me or Leave Me by the great Bud Powell
Play the Blood Stained Banner - play Murder Most Foul

Copyright © 2020 by Special Rider Music

Hoge en lage cultuur

Hoe zit het ook alweer met hoge en lage cultuur en Nobelprijswinnaars voor de Literatuur? In mijn gedachten heeft het idee postgevat dat daar een relatie tussen bestaat. Tussen die twee vormen van cultuur en Literatuur-schrijvers.

Alleen, ik weet niet meer hoe dat zit.

Volgens mij was het zo dat de Nobelprijswinnaars zich weinig van hoge en lage cultuur aantrekken. Dat die scheiding vooral een wetenschappelijk dingetje is, een speelkwartier voor academici. Terwijl de schrijvers zelf dus makkelijk schakelen tussen 'hoog' en 'laag'. Als er al sprake is van schakelen daar tussen.

Ik dacht er aan bij het horen van Murder Most Foul van Bob Dylan. Het opnieuw beluisteren van dit nummer. En het lezen van wat analyses. De kranten hebben al aandacht besteed aan dit nummer, dat Dylan de wereld in heeft gegooid. Als een vorm van troost in tijden van corona.

Is het een testament?

Is het een afscheid van Dylan?

Ach, die verhalen hebben we al vaker gehoord. Zoals met Tempest, dat een verwijzing zou zijn naar The Tempest, het laatste toneelstuk van Shakespeare. Zie je, ook Dylan neemt afscheid. Of neem Shadows In The Night; kwade tongen beweerden dat de albumtitel van deze Frank Sinatra-songs verwijst naar de schaduwen in Dylans levensnacht. Niets bleek minder waar. Of neem...

Nee nee nee.

Genoeg.

Laten we niet dingen gaan verzinnen die niet van toepassing zijn.

Dan de tekst van Murder Most Foul. Queen is al genoemd in de analyses. Is Queen hoge of lage cultuur? In ieder geval heeft de verwijzing naar Another One Bites The Dust betrekking op de meest succesvolle hit van de Britse band in Amerika: van deze singel werden in de Verenigde Staten meer dan vier miljoen exemplaren verkocht. Meer nog dan van Bohemian Rhapsody.

De band komt nog een keer naar voren in het nummer. Play me that only the good die young lijkt sterk op de laatste singel van Queen in de originele bezetting van na het overlijden van zanger Freddie Mercury.

The saint james infirmary in the court of king james. Daar zit weer een verwijzing naar Blind Willie McTell. En naar die zogenoemde Statenvertaling, die in 1967 op een lessenaar lag - als we tenminste moeder Zimmerman en George Harrison moeten geloven, die in die maanden bij Dylan over de vloer kwamen, maar met wie de zanger geen woord wisselde.

Natuurlijk komen The Beatles ook voorbij in Dylan's voordracht.

Hoge en lage cultuur. Bestaat dat wel? Of is cultuur gewoon cultuur?

Murder Most Foul. Hoe vertaal je het naar het Nederlands? Zou je deze tekst kunnen vertalen? Het lijkt me net zo'n moeilijke opdracht als het omzetten van The Last Thoughts On Woody Guthrie naar het Nederlands.

Niet te doen.

Niet doen.

Dylan doet het wel. Maar hij vormt dan ook de buitencategorie.

No direction home

Vijftien jaar geleden verscheen de documentaire No Direction Home van Martin Scorsese. Hierin bespreekt hij met Bob Dylan diens jeugd en opkomst. Tot aan het beroemde Judas!-concert en het mysterieuze motorongeluk van Dylan.

De documentaire staat bij mij in de kast. Vanwege de lengte van de docu is het verdeeld over twee dvd-schijven. Drieëneenhalf uur wordt besteed aan die jaren tot en met 1966. Het is deze lengte die me een klein beetje weerhoudt om No Direction Home te kijken.

Ondanks dat het een goede documentaire is.

Omdat van het beruchte Judas-incident beelden zijn gevonden. In kleur, nog wel. Waarbij je ziet dat Dylan's mond niet synchroon loopt de opdracht "Play fuckin' loud!" Dikke kans dat die commando van bassist Rick Danko afkomstig is.

Omdat Pete Seeger aan het woord komt. En het bijl-incident wordt besproken. Seeger heeft niet met een bijl in zijn handen gestaan om de stroomkabels kapot te slaan, tijdens Dylan's elektrische optreden op het Newport Festival van 1965. Volgens de herinnering van de folklegende heeft hij gezegd dat hij de kabels zou doorhakken, "als ik een bijl in handen had."

Of had het te maken met de harde en overheersende drums? De instrumenten, waardoor de tekst gewoon niet te verstaan was? Of vanwege de hoortoestellen van deze of gene?

En dan de titel van de docu. Afkomstig uit het refrein van Like A Rolling Stone. Maar ook verwijzend naar een opmerking van de bard aan het begin van de film. Over dat hij op weg was. Naar zijn bestemming. Dat was zeker niet in Minnesota. Maar elders. Zo vaag als dat klinkt, is het ook.

Niet dat het erg is. Kijk maar wat het heeft opgeleverd. In ieder geval een mooie documentaire, die het waard is om vaker te kijken dan die paar keer, die op de vingers van één hand zijn te tellen.

Murder Most Foul #2

Inmiddels is het nummer Murder Most Foul een week in de spreekwoordelijke ether geslingerd. Tot vorige week wisten we niet dat dit nummer “een tijdje geleden” werd opgenomen; inmiddels weten we het wel.

De Dylan-fans zijn al vanaf het moment van verschijnen bezig met tekstanalyse en close reading. Het gaat om de moord op Kennedy en dat de CIA achter deze moord zou zitten. Het gaat ook om zoveel anders: het nummer is een voordracht, meer dan een popsong.

De associaties zijn niet van de lucht.

Inmiddels hebben de Nederlandse media het nummer ook opgepikt.

Herman Veenhof van het Nederlands Dagblad noemt het nummer een Amerikaans requiem. Gijsbert Kramer vindt Dylan opmerkelijk open; maar waarom vindt de Volkskrant-redacteur dat Murder Most Foul met Dylans begeleidende ‘greetings to my fans and followers’ ook een laatste groet zou kunnen zijn? Mijn gevoel zegt dat Kramer wel es vaker Dylan's afscheid heeft gemarkeerd, hoewel dat verre van correct bleek te zijn.

Jacob Haagsma van NDC Mediagroep vindt Murder Most Foul een troostend lied voor deze barre tijden van corona. Dat is ook zo.

Mooi, al die analyses. Maar we weten ook, het is gerommel in de marge bij Dylan. Het gaat om de tekst en performance zelf. De rest is leuk, maar bijzaak.

Bijzaken genoeg.

Tekstschrijver Tim Rice kwam op het idee voor de musical Jesus Christ Superstar na het horen van Bob Dylans With God On Our Side.

Bijzaken genoeg.

Hard times

Het zijn barre tijden.

Het zijn geen barre tijden.

Want nu we thuis moeten werken en zo min mogelijk op straat mogen zijn, hebben we tijd over. Althans, we hebben geen reistijd meer. We forenzen niet meer.

Nu heb je natuurlijk reizen en reizen. Met de auto is forenzen niet zo'n probleem: radiootje aan, dan wordt je ook nog weer bijgepraat. Maar radio luisteren kan thuis ook. Forenzen met de fiets is evenmin een punt van zorg: je mist wel je dagelijkse beweging met deze intelligente lockdown.

Je hebt ook het treinreizen. In dat geval is reistijd leestijd. Die verplichte reis- en leestijd heb ik nu niet. Dat is voor een bibliofiel wel even omschakelen. Geen boek meer in de tas, maar voor de privé-bibliotheek zoeken naar een boek. Een vers ongelezen boek of een boek om te herlezen.

Of nou ja, we hebben ook tijd om met Dylan bezig te zijn. Om een nieuw nummer van zeventien minuten te luisteren en te analyseren.

Een Dylan-vriend stuurde me vorige week, nog vóór Murder Most Foul, een quiz op. Vijfenveertig nummers waren uitgebeeld in emoticons. Every Grain Of Sand, Love Minus Zero/No Limit, The Hurricane, When The Ship Comes In, het zijn maar een paar namen uit de grote lijst.

Het viel me niet mee om de juiste titels te vinden.

Een goede puzzel dus.

Het zijn barre tijden.

Het zijn geen barre tijden.