Foto

Dylan’s tegenstrijdigheden

Bob Dylan is een meester in het maken van teksten die zichzelf lijken tegen te spreken. Contradictie in termini. Maar dan in de poëzie. Een vat vol tegenstrijdigheden. Zoals de zin Someone else is speakin’ with my mouth, but I’m listening only to my heart uit I And I (Infidels, 1983). Hoe kan het dat iemand anders met jouw mond spreekt, terwijl je alleen luistert naar je hart; wie spreekt er dan?

Heerlijk, zo’n zin.

Apartheid

Het zal niemand zijn ontgaan dat Nelson Mandela vorige week is overleden. De man die 27 jaar gevangen zat op Robbeneiland. En vrijwel ongebroken de gevangenis uitliep en blank met zwart verzoende – en vice versa. De held van de strijd tegen apartheid en voor gelijke rechten van zwarte en blanke mensen.

Muzikanten claimen doorgaans ook hun aandeel in de strijd tegen apartheid in Zuid-Afrika. Queen trad op voor duizenden blanke en zwarte inwoners van het land, toen beide bevolkingsgroepen nog gescheiden waren – waarmee Queen de ‘bevrijding van de zwarte mensen’ in gang zette. Dezelfde claim komt van bijvoorbeeld Paul Simon, die met de opnames van Graceland ook het apartheidssysteem vernietigde.

En dan heb je nog de single Sun City, van de gelegenheidsformatie Artists United Against Apartheid, opgezet door gitarist Steven Van Zandt. Met natuurlijk de E-Street-gitarist in de gelederen. Maar ook onder meer Jackson Browne, Miles Davis, Bob Geldof (die van Live Aid), Bruce Springsteen, Lou Reed en Ringo Starr. Om een paar namen te noemen.

Wie ook meedeed aan deze single, was Bob Dylan. Weliswaar was Dylans vocale bijdrage aan Sun City minder dan bij We Are The World, maar toch – hij verbond zijn naam toch maar weer aan een protest tegen onrecht.

Wat zou de single hebben uitgemaakt? Zou het systeem van de apartheid inderdaad sneller zijn ontmanteld door dit muzikale statement? Heeft Van Zandt het systeem hebben weggezet door de single? Of past Artists United Against Apartheid in een periode, waarin muzikaal protest in opmars was, en politieke systemen veranderden – waarbij het een het ander versnelde? Zou het muzikaal protest anders hebben geklonken als de apartheid sneller was verdwenen? Verdween de apartheid sneller door ‘Sun City’?

Vragen waar geen antwoord op is te geven. De geschiedenis gaat zoals het loopt, een alternatieve geschiedenis is er niet.

Lust for Life

In de nieuwe Lust For Life staat een aantal verwijzingen naar Bob Dylan. Het begint al bij de lezersreacties, van ene Wouter Baas, die concertkaarten voor Dylan won. De kaarten doen hem denken aan zijn overleden broer, Wouters muzikale geweten, die hem met de zanger liet kennismaken.

En dan in de rubriek De TamTam het volgende: Ook Bob Dylan had bijna een onverwacht pad gekozen, vertelde Giorgio Moroder onlangs. De discogoeroe had op verzoek van Silverster Stallone een song gemaakt voor de film Rambo, waar Bob Dylan de zang voor zijn rekening moest nemen. Volgens Moroder zou het goed kunnen dat de toon van de film uiteindelijk roet in het eten gooide. Wij vermoeden echter dat Dylan is afgehaakt toen hij zichzelf in de spiegel zag met een discobroek en afropruik.

Verder in het blad de link tussen Tim Knol en Dylan (en een link met The Beatles, in één zin genoemd).

Daarnaast nog in een interview met Queen-drummer Roger Taylor, over diens jongste soloalbum Fun On Earth: De meester van het protestlied blijft voor velen Bob Dylan, van wie Taylor het vernietigende Masters Of War coverde voor zijn tweede soloplaat Strange Frontier (1984). De bijtitel Everything Is Broken lijkt een knipoog naar Dylan, die een gelijknamig lied opnam. “Is dat echt een titel van hem?” reageert Taylor verbaasd. “Ik zou niet zeggen dat Bob een grote invloed op me is, maar een inspiratiebron. Naar mijn mening is hij de beste tekstschrijver van de afgelopen tweehonderd jaar. Maar ik was blijkbaar vergeten dat Everything Is Broken ook een lied van hem was. Ik heb Bob een beetje leren kennen, al heb ik hem in tijden niet meer gezien. Hij is een gevoelige, aardige vent.”

Een pagina verder een artikel over rarities-verzamelaars, met een paginagrote foto van Dylan (uit zijn Self Portrait-periode). Het eerste album dat besproken wordt, is The Bootleg Series vol. 1 – 3, met eervolle vermelding voor Biograph.

Goed, tot zover de vermeldingen. Ik neem het ter kennisgeving aan.

John Goodman

In de film Inside Llewyn Davis spelt Justin Timberlake een rol. Een andere rol is weggelegd voor John Goodman. Hij speelt in de film Masked & Anonymous van Bob Dylan ook een rol. In M&A is Goodman manager Uncle Sweetheart, die de gewezen zanger Jack Fate (Dylan) uit de gevangenis haalt voor een benefietoptreden. Waarvan akte.

Inside Llewyn Davis

De Coen Brothers hebben een nieuwe film gepresenteerd: Inside Llewyn Davis. Het zal door mijn gebrek aan interesse in ‘de film’ zijn, dat ik van dit nieuwe product niet warm of koud word. Dat ik toch weet heb van deze speelfilm, komt door het thema.

Inside Llewyn Davis gaat ‘over de folkrevival in Greenwich Village, New York, anno 1961, vlak voor Bob Dylan. Het boek The Mayor of MacDougal Street, met de wrange memoires van folkmuzikant Dave Van Ronk, leverde slechts anekdotes en couleur locale. “Dus gooiden we die kat er maar tegenaan,” zegt Ethan Coen droog.’

Dat is wat ik vandaag in nrc*next lees.

Bob Dylan, folkrevival, Dave Van Ronk, Greenwich Village, MacDougal Street. Dit valt mij op, terwijl ik lees over Inside Llewyn Davis. Coen van Zwol (what’s in a name, Coen?) stelt onder meer de volgende vraag en krijgt daarop het bijbehorende antwoord:

Bob Dylan zien we heel even. Was hij te groot om een bijrol te geven?

Joel: “Exact, zet de deur op een kier en Dylan neemt meteen je hele film over. Zijn schaduw hangt over alles, maar het is exotischer Greenwich Village te tonen zoals hij dat in 1961 aantrof.”

Ethan: “Dylan maakte goede sier met muziek van mensen als Dave Van Ronk. Die is als de legendarische Johnny Appleseed, de man die uit idealisme appelbomen plantte. Anderen plukten het fruit en werden rijk: nou Johnny, bedankt voor de appels!”

Ik neem het ter kennisgeving aan en wacht tot de film voor een paar euro bij de Blokker wordt aangeboden.

Bob Dylan aangeklaagd door Kroaten

Bob Dylan wordt voor de rechter gesleept door een groep in Frankrijk wonende Kroaten. Het gezelschap vindt dat de Amerikaanse singer-songwriter zich schuldig heeft gemaakt aan racisme, met zijn uitspraken in de Franse editie van tijdschrift Rolling Stone. Ook het blad wordt aangeklaagd, schrijft de Amerikaanse zakenwebsite International Business Times.

Dylan vertelde in het bewuste interview dat de spanning tussen blanken en zwarten in de Verenigde Staten hem frustreert, maar hij weet wat daar de reden van is. "Als er een slavendrijver of Klan-lid in je zit kunnen zwarte mensen dat aanvoelen", zei de singer-songwriter. "Net zoals joden nazi's kunnen herkennen en Serviërs Kroaten kunnen herkennen."
Vlatko Marić, van de organisatie die de zanger en Rolling Stone aanklaagt, vindt Dylans uitspraak over Kroaten 'een aansporing tot haat'. "Je kunt Kroatische criminelen niet vergelijken met alle Kroaten", zegt hij.