woensdag 17 januari 2018

Legendarische shows

Met een collega maakte ik een lijstje met legendarische shows van Bob Dylan. Altijd leuk om met Dylan bezig te zijn en in zijn verleden te duiken. En zo zien we het optreden terug, dat door recensent Robert Shelton is besproken in The New York Times, het optreden van Live Aid, die show in San Diego en Newport Folk Festival. Om maar eens wat te noemen.
Wat doe je met zo'n lijstje? Het is een historisch overzicht van de lange carrière van Dylan. Je ziet waar hij langs is geweest. En wat hij heeft meegemaakt. Dat verleden heeft de zanger geschaafd, gemaakt tot wie hij nu is. Ken je verleden om het heden te begrijpen.

zondag 14 januari 2018

Kronieken #30: Nobelprijs

Eind vorig jaar verscheen de papieren versie van Dylan's Nobel Speech. Hij leverde de tekst en het bijbehorende audio-bestand in met Pinksteren, net binnen de termijn om het benodigde prijzengeld van 820.000 euro overgemaakt te krijgen.
In zijn lezing bespreekt de Nobel-laureaat drie boeken: Moby Dick (Herman Melville), Van het westelijk front geen nieuws van Erich Maria Remarque en Homerus’ Odyssee over de omzwervingen en avonturen van Odysseus na afloop van de Trojaanse oorlog. Uiteraard in de Amerikaanse vertalingen, ik vermoed dat Dylan nauwelijks een andere wereldtaal onder de knie heeft.
Het boek van Herman Melville gaat over de maniakale jacht op de witte potvis Moby Dick door de op wraak beluste gezagvoerder van de walvisvaarder Pequod kapitein Ahab. Volgens de Wikipedia-pagina wordt die Captain Ahab in het Nederlands weergegeven als Achab, de oudtestamentische koning, wiens geschiedenis in 1 Koningen 16 tot en met hoofdstuk 22.
Achab is de koning met wie de profeet Elia constant overhoop ligt. En Achab is de koning die de wijngaard van zijn buurman Nabot wederrechterlijk overneemt. Ingefluisterd door die akelige Izebel, dochter van koning Etbaäl van Sidon.
Enfin.
Moby Dick dus, de witte potvis. Herinner je de dialoog, die in Pittsburgh plaatsvond?

What’s the matter, Molly, dear
What’s the matter with your mound?”
What’s it to ya, Moby Dick?
This is chicken town!”

Dat is althans wat Dylan noteert in Lo And Behold!, het lied vol verbazing.
En dan is er nog dat boek Van het westelijk front geen nieuws. All Quiet on the Western Front luidt de Engelse titel van het boek van Erich Maria Remarque. Het zou bijna familie kunnen zijn van Philippe Remarque, de Nederlandse hoofdredacteur van de Volkskrant. Bijna, want de twee Remarque's zijn geen familie van elkaar. De schrijver van Im Westen nichts Neues had Erich Paul Remark in zijn paspoort staan.
Bijna geen familie. Het had wel gekund. Want in de Volkskrant wordt vaak en veel geschreven over Bob Dylan. Vroeger haalde Martin Bril de zanger vaak aan in zijn columns; voor het begeleidende boekje van The Bob Dylan 60's Collection, een box van de krant, schreef Bril de tekst. Zijn verhaal Een Man Uit De Verte is titelnummer geworden van het verzameld werk over 'de helden van Martin Bril'.
Vandaag heb ik niet zoveel te doen. Ik denk dat ik The Nobel Speech maar weer eens pak en ga lezen. Of ik laat me voorlezen door de maestro zelf.

zaterdag 13 januari 2018

Bob Dylan Tribute Kanselarij

“Times the are a-changing”. Dat is de titel van de van de reeks exposities in het kader van Culturele Hoofdstad 2018. Leeuwarden vervult deze Europese titel gedurende dit kalenderjaar, samen met Valletta in Malta.
Naar aanleiding hiervan geven Piet Kok en Roelof Reineman als tribute aan Bob Dylan een speciaal concert. Het optreden vindt zondag 28 januari plaats in De Kanselarij in Leeuwarden. Een paar weken terug werd in hetzelfde pand al een lezing gehouden over de liedteksten van Dylan.
Ter gelegenheid van Dylan's 75e verjaardag, werd indertijd ook een Dylan Tribute gehouden in Leeuwarden. Je zou bijna denken dat Leeuwarden en Dylan iets met elkaar te maken hebben.

woensdag 10 januari 2018

The Rolling Thunder Revue #1976

Eén van de cd's die ik vorige week van Ed overnam, is Going Going Guam. Een box met cd's. De box heeft als ondertitel The Complete Rolling Thunder Revue Rehearsals. Repetities dus, voor de tweede concertreeks van The Rolling Thunder Revue.
Het verhaal over dit rondreizende circus is bekend. In 1975 was het een succesvolle tournee. Dylan probeerde het kunstje over te doen, met dezelfde mensen en hetzelfde recept. Maar de vervolgtournee uit 1976 was veel minder succesvol dan de eerste uitvoering.
Desalniettemin heeft deze tournee wel een haast mythische status. Vanwege de avondvullende shows met collega-artiesten. De poging om bokser Rubin “Hurricane” Carter vrij te krijgen na een discutabel proces. Dylans witte gezicht. De film Renaldo and Clara. Dat soort dingen.
Zo'n bootleg als Going Going Guam is leuk voor de verzamelaar. Het toont hoe de repetities verliepen. Hoe sommige arrangementen werden geoefend en uitgeprobeerd. Leuk voor de verzamelaar, interessant voor de historici en Dylan-fans.

maandag 8 januari 2018

All these people that you mention: Lenny Bruce

De Golden Globes 2018 stonden gisteravond in het teken staan van #MeToo. Een beetje feest, vooral protest tegen seksueel misbruik. Oprah Winfrey kreeg een oeuvreprijs uitgereikt en sprak in haar speech steun uit voor vrouwen die slachtoffer zijn geweest van misbruik of geweld.
De Golden Globe is een onderscheiding die wordt toegekend door de leden van de Hollywood Foreign Press Association (HFPA), de prijs is ter erkenning van uitmuntendheid in film en televisie, in binnen- en buitenland. De jaarlijkse uitreiking maakt deel uit van het Amerikaanse prijzenseizoen, met als hoogtepunt de Academy Awards.
Dat zal allemaal best. Er is één persoon die nooit deze prijs in ontvangst heeft genomen. Dat is Lenny Bruce, een Amerikaanse stand-upcomedian. Een man die vertrouwd was met succes, maar ook met drank en drugs. Hij is nooit onderscheiden voor zijn werk.
Wel heeft Bruce, geboren als Leonard Alfred Schneider, een postume song toegekend gekregen. Bob Dylan maakte een eerbetoon voor hem, met als titel “Lenny Bruce”, een verketterde man die “didn't commit any crime” en wel wat meer liefde en steun van anderen had kunnen gebruiken, schrijven Jean-Michel Guesdon en Philippe Margotin in ‘Bob Dylan Compleet – Het verhaal van de 492 songs’. “Dylan vertelde Dave Herman in 1981: 'Dat liedje schreef ik in vijf minuten! Ik heb ooit eens met hem in een taxi gezeten. Het verwonderde me dat de mensen na zijn dood zo'n held van hem maakten. Toen hij leefde, gunden ze hem geen rust.'”
En wees eerlijk, wie kent de winnaars van de Golden Globes? Is dat niet iets voor filmliefhebbers, die elkaar met dit soort feiten en lijstjes om de oren slaan? Of volgers van acteurs, die precies weten wie wanneer welke (film)prijs heeft gekregen? Mooi, zo'n beeldje op de schoorsteen, maar wat doet dat er toe? Wat win je er nou daadwerkelijk mee?
Je kunt het Lenny Bruce zelf niet meer vragen, maar wat zou hij liever hebben gehad? Een Golden Globe, of een tekst van Bob Dylan? He's the brother that you never had, zo bezingt Dylan de stand-upcomedian.
Misschien is dat wel veel meer waard dan een gouden beeld voor in de prijzenkast.

Dit blog verscheen ook op FritsTromp.nl.

zondag 7 januari 2018

Driekoningen

Gisteren was het Driekoningen, in het kerkelijke jaar ook wel Epifanie of Openbaring van de Heer (“Solemnitas Epiphaniae Domini” in het Latijn) genoemd. Met deze feestdag wordt herdacht, dat de wijzen uit het oosten hun kraambezoek brachten aan de pasgeboren Jezus Christus, in een kribbe in een stal te Bethlehem.
De geschiedenis van deze Driekoningen is terug te vinden in het evangelie naar Mattheüs, hoofdstuk 2 vers 1 tot en met 18. De wijzen of magiërs, zoals de evangelist ze noemt, zijn de eerste getuigen van het Goede Nieuws, dat het Woord vlees is geworden en dat het koninkrijk daarmee nabij is gekomen. Het goede nieuws is de Nederlandse vertaling van het Griekse woord euangelion (εὐαγγέλιον), dat 'goede (of blijde) boodschap' betekent.
'Euangelion' is nauw verwant met het Engelse woord Evangeline. Dat is ook de titel van een nummer van The Band, geschreven door gitarist Robbie Robertson. The Band nam een versie op van Evangeline met zangeres Emmylou Harris voor The Last Waltz, het grootse afscheidsconcert tijdens Thanksgiving 1976.
Het duet is niet gespeeld tijdens het optreden zelf, maar werd achteraf opgenomen in een studio. Deze versie speelde mijn broer Maarten, toen hij zijn veertigste verjaardag vierde. Hij is jarig op Driekoningen, een feest dat zijn apocriefe oorsprong vindt in het Evangelie naar Mattheüs, die er zijn Goede Nieuws mee bracht.

donderdag 4 januari 2018

Million Dollar Bash

Afgelopen weekend werd in het Friese dorpje Eastermar de hoogste Postcodekanjer ooit (53,9 miljoen euro) verdeeld. Het gaat dan om miljoenen. Klinkt natuurlijk heel aantrekkelijk, maar je moet nog wel rekening houden met wat haken en ogen. Het uitgekeerde bedrag is weliswaar belastingvrij. Maar je bezit groeit wel en over dat eigen vermogen moet je wel weer belasting gaan betalen.
De fiscus is dus ook blij met zo'n uitkering.
Voor wie nog nooit eerder van het dorpje heeft gehoord, Eastermar (Oostermeer) ligt in de gemeente Tietjerksteradeel. Het is ook het geboortedorp van fotomodel Doutzen Kroes. Tot zover de Postcodeloterij-administratie.
Ik heb moeten denken aan het nummer Million Dollar Bash. Dit nummer is geschreven door Bob Dylan en opgenomen in de kelder van Big Pink. Ik maakte voor het eerst kennis met dit nummer door Biograph, de semi-bootleg-verzamelaar. Deze box uit 1985 kocht ik tijdens de werkweek in Londen, tijdens mijn eerste jaar havo4.
Million Dollar Bash. Wat is een 'Bash' eigenlijk? Ik associeer het met een feestje, want volgens mij zijn er wel verschillende Dylaneske partijen georganiseerd met 'Bash' in de titel. Tijd dus om Wolters' Woordenboek er bij te pakken en open te slaan bij de B.
Bash: als werkwoord kan het betekenen: '(kapot)slaan, beuken; hevig aanvallen, heftig bekritiseren, afgeven op; inslaan'. Maar als je het als zelfstandig naamwoord gebruikt, is het een '1 opstopper, mep; 2 feestje; 3 poging; het (ook eens) proberen; 4 onderkomen'.
De vertalingen zijn interessant, zeker in combinatie met die miljoenen. Want het totaalbedrag van 53,9 miljoen euro wordt kapotgeslagen en verdeeld over de verschillende postcodes. Zo'n Postcodekanjer slaat in Eastermar ook in, als een bom. Wie net zijn lidmaatschap van de Postcodeloterij heeft opgezegd, wordt heftig bekritiseerd door de partner. Wie het geld heeft gewonnen, wordt hevig aangevallen door hebzucht en/of gierigheid. Je kunt voor je gevoel ook een mep erdoor krijgen, een opdonder zo je wilt. Dit winnen voelt als een feestje, want het gebak in het dorp was begin deze week volledig uitverkocht.
Ach, ik gun die Eastermarrers hun Million Dollar Bash. Jaloers ben ik zeker niet. Wat moet ik met zoveel geld in één mep op mijn bureau?