Plagiaat

Volgende week verschijnt een boek over plagiaat. Auteur Roger Kreuz dook voor zijn boek Strikingly Similar in dit thema. Bob Dylan komt in dit boek ook voorbij, begrijp ik. Net als Paul McCartney en Shakespeare.

Dat Dylan in dit boek wordt opgevoerd, is natuurlijk geen verrassing. Zijn muziek is een combinatie van eigen teksten en melodieën, gebaseerd op bekend materiaal. Het lied Song To Woody bijvoorbeeld, het eerste liedje dat Dylan zelf schreef. Dat is gebaseerd op Woody Guthrie's 1913 Massacre.

Een principe dat Dylan vaker hanteert. Teksten en muziek overnemen van anderen, zonder bronvermelding. In de muziek (of kunst en cultuur in het algemeen) heet dat inspiratie. In de wetenschap heet dat plagiaat.

Voor het album "Love And Theft" maakte Dylan graag en veel gebruik van het boek Confessions of a Yakuza van Junichi Saga; zoveel gebruik zelfs, dat Dylan plagiaat gepleegd zou hebben.

Toen Dylan de Nobelprijs voor de Literatuur kreeg, ontdekte Andrea Pitzer van de website Slate.com dat de schrijver delen van zijn verhaal zonder bronvermelding overgenomen. De ‘Moby-Dick-teksten’ zijn afkomstig van de website SparkNotes, waar gratis analyses van onder meer poëzie en filosofie kunnen worden gedownload. Pitzer legde de teksten van Dylan over Moby-Dick naast de uitleg op de website en zag dat van de 78 regels die Dylan wijdt aan het boek, er meer dan twintig veel gelijkenis vertonen met de tekst op SparkNotes.

Je kunt zeggen dat je Intellectuele eigendom wordt gestolen bij deze vorm van plagiaat. Je kunt ook vereerd zijn met het overnemen van jouw teksten door een ander.

Het nieuwe jaar

Een goed 2026 toegewenst.

Dat gezegd hebbende: wat kunnen we in dit nieuwe kalenderjaar verwachten? Behalve een concertreeks langs Amerikaanse zalen, weten we nog niets. Er is nog niets uitgelekt over eventuele nieuwe releases. Dat is maar goed ook. Want dan worden we het komende jaar weer verrast met wat ons wordt toegeworpen.

Het enige wat we ons nu op kunnen verheugen, is Dylan's 85e verjaardag. Een lustrum. Dat is in mei pas, dus we moeten nog afwachten of we een uitnodiging krijgen voor een feest.

Eerst de laatste oliebollen nog maar wegwerken. Morgen weer verder.

Eindejaarsoverzicht

In Kiritimati is het sinds vanochtend 11 uur Nederlandse tijd al 2026. Ze lopen in de Stille Oceaan ruim een half etmaal voor op ons. In Nederland doen we het wat betreft vuurwerk niet onder aan de Republiek van Kiribati: in de wijk waar mevrouw Frits en ik wonen is het de hele dag al onrustig. De kruitdampen nemen de wijk over.

Op de achtergrond draait het album John Wesley Harding. In de week tussen Kerst en de jaarwisseling is het een goed moment om deze plaat te luisteren. Want de twaalf songs over outlaws, zwervers, immigranten, boodschappers en heiligen met een oudtestamentische moraal verschenen die informele Derde Kerstdag van 1967.

Wat voor jaar is 2025 geweest? Voor de Dylan-groep maakte ik een handvol vertalingen. De nummers My Wife's Hometown, Blind Willie McTell, Forever Young, Every Grain en Mother Of Muses werden naar het Nederlands overgezet.

Mevrouw Frits en ik zijn begin november naar het concert van Dylan in Keulen geweest.

In november verscheen ook Through The Open Window, deel 18 uit de Bootleg Series.

Jochen kwam weer met een aantal boeken over Dylan: Bob Dylans Rough And Rowdy Ways - Kant A, It Takes A Lot To Laugh, It Takes A Train To Cry b/w Just Like Tom Thumb’s Blues: Bob Dylan’s melancholy blues en Like A Rolling Stone - Bob Dylan trapt de deur open.

Allemaal leuke dingen. Mooie dingen. Nog niet nadenken over wat vanaf morgen kan komen, maar blijven genieten van wat het afgelopen kalenderjaar is gepasseerd. We zijn niet in Kiritimati.

Miljardair

Zangeres Beyoncé is miljardair. Zij is de vijfde artiest met een geschat vermogen van boven de 1 miljard dollar. De andere artiesten zijn Beyoncé's echtgenoot Jay-Z, Taylor Swift, Bruce Springsteen en Rihanna.

Wat moet je met al dat geld doen?

Uit het lijstje van artiesten met een behoorlijk vermogen, staat niet de naam van Bob Dylan. Daar kun je dus uit opmaken dat hij géén miljardair is. De deal van vijf jaar geleden, toen Dylan zijn muziekrechten van de hand deed aan Universal Music Publishing Group. Dat leverde de zanger zo'n 300 miljoen dollar op. Niet genoeg om de symbolische grens van 1 miljard over te steken.

Overigens vermoed ik dat Dylan financieel wel aardig goed zit. Hij zal niet afhankelijk zijn van de voedselbank. De scheidingen van Sara Lownds en Carolyn Dennis hebben de singer-songwriter de nodige onkosten bezorgd. Maar ook daar zal hij wel bovenop zijn gekomen.

Nou ja, het gaat mij natuurlijk niets aan, het huishoudboekje van anderen. Eigenlijk ook niet of beroemdheden goed in de slappe was zitten. Wat hebben wij er aan? Wat schieten we er mee op of iemand een ruime portemonnee heeft?

Song to Brigit

Vandaag is de Franse fotomodel, actrice en zangeres Brigitte Bardot overleden. Ze is 91 jaar geworden. De Française komt voor in Dylan's werk. In het liedje I Shall Be Free zingt Dylan:

Well, my telephone rang it would not stop

It’s President Kennedy callin’ me up

He said, “My friend, Bob, what do we need to make the country grow?”

I said, “My friend, John, Brigitte Bardot

Anita Ekberg

Sophia Loren”

(Put ’em all in the same room with Ernest Borgnine!)

Maar al eerder schreef Dylan over de vrouw. Als 15-jarige schreef de jonge Zimmerman het liedje Song to Brigit, achterhaalde Dylan's biograaf Clinton Heylin. De tekst van dit lied is overigens verloren gegaan.

Toch jammer.

Dit was het, lieve luisteraars

Radiomaker Frits Spits heeft vandaag afscheid genomen. Na 52 jaar programma's te hebben gemaakt, gaat hij met pensioen. Het pensioen is hem natuurlijk van harte gegund. De man is inmiddels 77 jaar en heeft zijn jongensdroom waargemaakt.

Frits Ritmeester maakte veel muziekprogramma's. Tot ruim tien jaar geleden, toen hij de overstap maakte naar Radio 1 voor een taalprogramma: De Taalstaat. Volgens collega's stak hij er veel meer voorbereidingstijd in dan het aantal uren dat in het contract stond, uit liefde en enthousiasme voor het programma.

Frits eindigde zijn laatste radio-show met de woorden: "Dit was het, lieve luisteraars."

In de uitzending kwam Bob Dylan niet voorbij. Dylan is natuurlijk Amerikaans, en dat valt buiten het gebied van De Taalstaat. Maar Frits Spits en Bob Dylan houden allebei van taal. Van hun land, de geschiedenis, van de radio.

Ik denk niet dat de publieke omroep geld heeft voor een idee. Om een radioprogramma over Bob Dylan te maken. Zoals Spits dat elke week deed over taal, zo wil ik dat elke week wel doen over Dylan. Twee uur per week, dat is niet méér dan De Taalstaat aan zendtijd kreeg.

Dat zal er niet in zitten. Maak er maar een podcast van, in je eigen tijd. En als je geluk hebt, zenden we het uit. In de nacht, tussen 2 en 3 uur.

Jack Frost

Yes, het is zover. Christmas In The Heart draait. Volop, zonder enige gene. Alsof je je moet schamen voor dit album. Hoewel het een aantal krakers heeft, zoals Must Be Santa, is het ook een plaat waar Dylan zijn best voor doet.

Het album is inmiddels al 16 jaar oud. De opbrengst van Christmas In The Heart is naar een voedselbank gegaan. Geen slechte keuze om het geld naar toe te brengen. Niet lang na het verschijnen van Dylan's enige kerstplaat, verscheen het boek Bob Dylan In De Studio van de Vlaamse blogger Patrick 'Peerke' Roefflaer. Hij schrijft onder meer:

"Kant 1 van Christmas In The Heart sluit af met ‘Adeste Fideles’. In die hymne uit de dertiende eeuw zingt Dylan zelfs een strofe in het Latijn; het allerlaatste woord is: ‘Amen’. Misschien beschouwt hij dit zelf wel als het slotstuk van zijn carrière. Een carrière van vijftig jaar waarin hij er keer op keer in slaagde een flink stuk van zijn fans tegen zich in het harnas te jagen. Was het niet door persoonlijke songs te brengen in plaats van protestsongs, dan wel door een elektrische gitaar te omgorden, countrydeuntjes te spelen, van godsdienst te veranderen of liedjes van anderen te zingen. Of een kinderkoor in te schakelen." (Patrick Roefflaer. Bob Dylan in de studio, (Berchem: uitgeverij EPO, 2010), 318-319)

Wat me deze keer opviel, was het nummer The Christmas Song, dat het Nat King Cole Trio in 1946 voor het eerst uitbracht. Hier zit de zin "Jack Frost nipping at your nose" in. Jack Frost, dat is een Amerikaanse figuur. Volgens de Engelstalige Wikipedia is Jack Frost "a personification of frost, ice, snow, sleet, winter, and freezing cold. He is a variant of Old Man Winter who is held responsible for frosty weather, nipping the fingers and toes in such weather, coloring the foliage in autumn, and leaving fern-like patterns on cold windows in winter."

Maar Jack Frost. Dat is óók Bob Dylan. Sinds jaar en dag produceert Dylan zijn eigen albums onder het pseudoniem Jack Frost. Identificeert Dylan zich met de Old Man Winter? Je zou het zomaar kunnen verwachten. Dylan kent zijn klassiekers. En houdt van verwijzingen.

Inmiddels is het Kerst. De gevoelstemperatuur in Nederland is zo'n - 10 graden. Freezing cold, nietwaar? Tijd om de warmte op te zoeken.