Proloog

In het Bijbels dagboekje dat mevrouw Frits en ik gebruiken, staat deze maand de evangelist Johannes centraal. De voorgaande weken lazen we uit de brieven van deze apostel, vandaag stond zijn evangelie op het programma. Meer specifiek: de proloog van het Johannes-evangelie was aan de beurt.

We kwamen er vandaag niet aan toe, maar ik moest denken aan vers 17 uit Johannes 1: "de wet is door Mozes gegeven, genade en waarheid zijn met Jezus Christus gekomen". Het zijn woorden die Bob Dylan ooit op een kerstkaart krabbelde.

Mooie kaart voor deze dagen voorafgaand aan Kerst. Nog twee nachtjes.

Biopic

De afgelopen weken is veel geschreven over de film A Complete Unknown. Al in 2020 werd de biografische film over Dylan aangekondigd. James Mangold tekende voor de regie en het scenario, dat is gebaseerd op het boek Dylan Goes Electric van Elijah Wald. De rol van Dylan wordt door Timothée Chalamet vormgegeven.

Goede titel wel, A Complete Unknown. Het is een deel uit het refrein van Like A Rolling Stone, een van de grootste hits van Dylan. En een van zijn 'elektrische songs'. De film gaat over de ontwikkeling die Dylan maakte van singer-songwriter, die met zijn akoestische gitaar misstanden aan de kaak stelde, tot de rock-artiest, die gezwicht zou zijn voor de commerciële muziek.

De titel verwijst natuurlijk ook naar het enigma dat Dylan is, een volstrekte onbekende. Toen mevrouw Frits en ik twee jaar geleden voor het eerst samen naar een Dylan-concert gingen, bereidde ze zich goed voor. Ze las wat biografieën, keek documentaires. In de auto naar het optreden zei ze dat ze Dylan niet begreep - en in wat ze wel begreep, vond ze hem eigenlijk een nare man.

Geen gekke analyse. Maar je hoeft natuurlijk ook geen allemansvriend te zijn om wel de mooiste liedjes te schrijven. Dat doet Dylan dan weer wel, mooie songs maken. Hij blijft een mysterie, dat is misschien maar goed ook.

Kortste dag

Vandaag is het de kortste dag van het jaar. De dag telt natuurlijk nog steeds 24 uur, maar het is die ene dag in het jaar dat de zon zich het minst laat zien. Het is nog niet donker, maar dat wordt het al wel.

Om een beetje licht te brengen, kwam Jack Frost vandaag in huize-Tromp. Of Sinterklaas, vermomd als de Kerstman. Hoe je de beste man ook wilt noemen, hij had wat presentjes meegenomen.

Voor mevrouw Frits een boek met bladmuziek voor de piano. Met dertien nummers van Bob Dylan. Sympathiek cadeau, want mevrouw Frits speelt al sinds jaar en dag piano. Een blijde verrassing.

Voor mij had hij een paar sokken meegenomen. Met daarop afbeeldingen van Dylan. Leuk, vooral in deze donkere dagen waarin het toch wel fris is. Jack Frost is het personage dat de winter aankondigt, maar sneeuw en ijs zullen we voorlopig niet meer krijgen. Maar koude voeten wel.

We voelden ons in onze nopjes door deze aardse zaken. Zo komen wij de winterperiode wel weer door.

Christmas in the heart

In een documentaire over André Hazes is een scene te zien, waarin de zanger naar een optreden wordt gereden. In de auto wordt muziek gedraaid. En niet zomaar muziek, maar de muziek van zanger André Hazes.

Hazes luistert Hazes.

Ik moest hier aan denken, toen ik vandaag de cd Christmas in the heart opzette. Voor het eerst, dit kerstseizoen. Het is de enige kerstplaat die Dylan heeft opgenomen. Christmas in the heart verscheen in 2009, vijftien jaar geleden al.

Terwijl ik Dylan onder meer in het Latijn hoorde zingen (met een zwaar Amerikaans accent doet hij het eerste couplet van Adeste fideles in het Latijn), vroeg ik me af of de bard kerstmuziek luistert. En of hij dan zijn eigen kerstplaat op zet.

Het album verscheen in hetzelfde jaar als Together Through Life, dat een totaal andere sfeer heeft. Die plaat is juist heel erg blues-achtig, met sterke verwijzingen naar bijvoorbeeld Leadbelly en Harry Belafonte.

Ik weet ook niet of een radiozender in deze donkere dagen voor kerst grijpt naar Christmas in the heart. Nu luister ik niet zo vaak naar muziekzenders, maar ook op de nationale nieuws- en sportzender wordt weinig gerefereerd naar Dylans kerstuitvoering.

In huize-Tromp wel. Deze laatste week van Advent verschijnt de plaat weer. Om me te focussen op wat komen gaat.

Ark van Noach

De Ark van Noach staat te koop. Nou ja, niet de oorspronkelijke ark waarmee Noach werd gered, maar wel een replica. Eigenaar Johan Huibers uit Broek op Langedijk vindt het tijd dat de boot aan een nieuwe bezitter overgaat.

De ark van Noach. Het is die Noach van de regenboog, Noah's great rainbow. Maar ik denk aan een ander lied uit het oeuvre van Dylan. Noach moest van alle levende dieren exemplaren meenemen. Van alle reine dieren zeven mannetjes en hun wijfjes, van de onreine dieren alleen een mannetje en zijn wijfje. Ook van de vogels moest Noach zeven mannetjes met hun partners meenemen, zo vertelt Genesis ons.

Al die dieren hebben natuurlijk hun namen, hun soortnamen. Die namen waren een paar generaties eerder door Adam aan de dieren gegeven, toen hij nog in de hof van Eden rondwandelde. De mens gaf namen aan alle dieren. Man gave names to all the animals.

Aan dat liedje moet ik denken bij de Ark van Noach.

Chemnitz

De Oost-Duitse stad Chemnitz is volgend jaar de Culturele Hoofdstad van Europa, samen met Nova Gorica (Slovenië). De stad is een opvolger van Leeuwarden, dat in 2018 deze titel voor een jaar in bezit had.

Voor Dylan-fans is Chemnitz geen onbekende naam. Tussen oktober 2007 en maart 2008 werden hier schilderijen van Dylan voor het eerst vertoond. The Drawn Blank Series presenteerde liefst 140 tekeningen van de bard.

Zou het stadsbestuur van de voormalige Karl-Marx-Stadt nog naar de Dylan-tentoonstelling verwezen hebben in hun bidbook? Misschien was het voor de cultuurliefhebbers wel de doorslaggevende reden om de titel van Culturele Hoofdstad aan Chemnitz toe te wijzen.

Bob Dylan Bestaat Niet

Aah, Matthijs van Nieuwkerk is weer aan het werk. Dat was het eerste toen ik de aankondiging las over Bob Dylan Bestaat Niet, een goedgevulde middag vol proza, poëzie en muziek.

Deze middag, in de Haagse boekhandel Paagman, wordt aan elkaar gepraat door Van Nieuwkerk en Bart Chabot. De laatste kennen we onder meer als biograaf van Herman Brood en als schrijver; de eerste presenteerde vijftien jaar lang de best bekeken talkshow op de vroege avond - totdat hij van zijn voetstuk donderde na klachten over grensoverschrijdend gedrag.

Enfin.

Nu dus naar Den Haag. De eerste Bob Dylan Bestaat Niet is zondag 19 januari 2025. Tijdens deze middagen zal het zeker niet alleen over Bob Dylan gaan, maar over “boeken, muziek & het volle leven”. Voor Bart Chabot en Matthijs van Nieuwkerk komen literatuur en muziek samen in hun bewondering voor Bob Dylan, een van de grootste songwriters van de Verenigde Staten in de twintigste eeuw en de Nobelprijswinnaar voor Literatuur in 2016. De naam van de middag, Bob Dylan Bestaat Niet, is gebaseerd op de naam van een leuk, goed geïnformeerd voetbalprogramma uit de jaren tachtig, de ‘Aad de Mos Bestaat Niet Show’.

Bob Dylan bestaat niet. Ook niet in de meteorologische wereld. In de nacht van vrijdag op zaterdag zijn veel vallende sterren te zien. Mits er geen bewolking is, want anders valt er bar weinig te zien. Als je wél iets kunt zien, denk dan aan Shooting Star van Dylan. Bij voorkeur in de wonderschone uitvoering op MTV Unplugged.

Mooi liedje. Ik draai het vannacht maar. Misschien valt er een ster, misschien ook niet. Dylan bestaat niet. Zijn liedjes wel, die slaan me door elke situatie heen.