Golden Earring

De Haagse rockband Golden Earring heeft gisteren afscheid genomen. De drie overgebleven leden besloten te stoppen met de band, toen gitarist George Kooymans door de ziekte ALS was getroffen. Vorig jaar overleed de muzikant.

Er is een link tussen Golden Earring en Bob Dylan. Dat is het lied This Wheel's On Fire. Dylan schreef dit lied met Rick Danko, bassist van The Band. Het nummer staat op The Basement Tapes. Golden Earring nam een akoestische versie op voor hun tweede Naked-show.

Geen gekke keuze, mooi lied. En de titel van de autobiografie van Levon Helm uit 1993. Hij noemde zijn boek naar het eerste liedje van The Band, waar ze geld mee verdienden. En met het geld kwamen ook de problemen de band binnen.

Maar dat voor een ander moment. Eerst maar luisteren naar het stuur dat in brand staat.

Aan de slag!

Vandaag is de formatie afgerond. Althans, het inhoudelijke gedeelte. Informateur Letschert heeft haar eindverslag gepresenteerd. De coalitiepartijen presenteren het akkoord aan de pers. Dinsdag is dan het debat in de Tweede Kamer. Ondertussen kan de beoogde kabinetsleider Rob Jetten de sollicitatiegesprekken met kandidaat-bewindslieden voorbereiden.

Aan de slag, zo heet het regeerakkoord. Mooi. Er is natuurlijk geen enkel nieuw kabinet geweest, dat bij de start aangeeft: "Nu gaan we lekker rustig bijkomen van de drukke formatie, belt u over een maand maar weer."

Ik denk niet dat Dylan de Nederlandse kabinetsformatie heeft gevolgd. Hij heeft wel wat andere dingen aan zijn hoofd. De ICE-moorden in zijn thuisstaat Minnesota, bijvoorbeeld. Zou Dylan om dit soort raciale moorden nog druk maken?

Bruce Springsteen wel, met het lied Streets of Minneapolis. Maar The Boss heeft zich ook een nieuw kapsel laten aanmeten. Ik weet niet of ik dat nieuwe haar nou zo vindt passen bij een herboren protestzanger.

Wij hebben in Nederland geen gekozen staatshoofd, maar wel een coalitie met een min of meer gekozen regeringsleider. Geen president, wel een minister-president. Die moet soms ook in zijn blootje staan, denk ik. Misschien een mooie tekst aan de wand van premier Jetten.

The Articles of Faith

Er is een nieuw gerucht. Of nou ja, het is een flard. Een suggestie, in houtskool. Er staat iets aan te komen in Dylan's universum. Dat 'iets' heet The Articles of Faith. Het is een titel, maar meer ook niet. Het kan een boek zijn, een album, of weer iets heel anders.

In ieder geval heeft de bard een bericht geplaatst met deze titel. Een verwijzing wellicht naar Joseph Smith, de stichter van de Mormonen. Het zegt allemaal niets. Het zegt tegelijk ook wel weer veel. Maar we weten niet wat we kunnen verwachten.

Misschien wel weer een nieuw boek. Voor iemand die de Nobelprijs voor de Literatuur heeft gekregen, geen gek idee. Maar we moeten wachten. Geduld. Rustig.

Minneapolis

Het is onrustig in de Amerikaanse stad Minneapolis. De immigratiepolitie heeft in de afgelopen periode enkele personen doodgeschoten. Voor de veiligheid, zal dat juridisch heten. Je kunt die illegale buitenlanders ook niet vertrouwen.

Maar als je de berichten moet geloven, blijken de slachtoffers toch niet helemaal illegale buitenlandse criminelen te zijn. De feiten lijken net wat anders te liggen dan het verhaal van de president. Tussen de werkelijkheid en de beleving zit een grote kloof.

Minneapolis is de stad waar popmuzikant Prince is opgegroeid. Het vormt met Saint Paul een dubbelstad, een 'twin city'. De stad ligt in de staat Minnesota, waar Bob Dylan is geboren en getogen. Een stad waar meer moorden zijn gepleegd op basis van ras en etniciteit.

Dylan zingt erover in Desolation Row: They’re selling postcards of the hanging / They’re painting the passports brown.

Het verwijst naar een historische gebeurtenis. In Dylans geboorteplaats Duluth vindt 15 juni 1920 een weerzinwekkende lynchpartij plaats, waarbij drie zwarte mannen worden vermoord. De slachtoffers, in dienst van een rondreizend circus (The circus is in town), worden ten onrechte veroordeeld van de verkrachting van een blanke vrouw, door een opgehitste menigte uit de gevangeniscel gesleurd en opgehangen aan een lantaarnpaal op de hoek van Second Avenue East en First Street. De foto's, die ook werkelijk als ansichtkaarten worden verkocht, zijn helaas op internet te vinden.

Ernst Jansz schrijft: "Er is, zelfs niet door de dokter die de teenagers onderzocht, ooit enig bewijs geleverd voor de aanranding, Toch overviel een menigte van meer dan 5000 mensen de gevangenis. Drie mannen werden meegenomen en gelynched."

Sjah. Niet echt iets om trots op te zijn. Je hoopt dat je er iets van leert. Misschien is de les vooral hoé je een moord doet, in plaats van dat je het leven van je naaste beschermt.

Zestiende nummer 1-album

De Britse zanger Robbie Williams is populairder dan The Beatles. Tenminste, die conclusie zou je kunnen trekken op basis van statistieken. De zanger bracht onlangs zijn album Britpop uit, dat op nummer 1 binnen kwam bij de Official Charts Company, de belangrijkste Britse hitlijst.

Williams heeft hiermee één album méér op de eerste plek staan dan The Beatles. Williams heeft er dertig jaar over gedaan. In 1997 kwam zijn debuut Life Thru A Lens als eerste op nummer 1 te staan. Hoe lang The Beatles moesten wachten om 15 nummer 1-albums te krijgen, weet ik niet zo snel. Maar dat zal vast wel iemand weten. Of ergens te achterhalen zijn.

Bob Dylan heeft ook zo zijn nummer 1-noteringen. Wat betreft albums, moet je denken aan de albums The Freewheelin' Bob Dylan, Bringing It All Back Home, John Wesley Harding, Nashville Skyline, Self Portrait, New Morning, Together Through Life, Tempest, Shadows in the Night en Rough and Rowdy Ways.

Hitsingels heeft Dylan nooit echt gehad. Tot 2020, toen de 17 minuten durende singel Murder Most Foul de eerste plek veroverde. Voor het eerst in het rijke oeuvre van de man. Het zijn feiten en statistieken die er misschien niet eens toe doen.

Want je kunt wel deel uitmaken van een populaire boyband, maar levert je dat een Nobelprijs voor de Literatuur op? Nou ja, zoiets. Feiten zeggen lang niet altijd alles.

Het is een zwarte dag

Afgelopen week besloten zeven Kamerleden van de PVV om zich los te weken van hun grote leider. Omdat Wilders niet akkoord ging met de vier punten van de Groep-Markuszower, gaan deze parlementariërs maar verder zonder Wilders.

Die zei na de breuk verrast te zijn. Sterker nog, hij zag het vertrek van 'zijn' Kamerleden niet aankomen. Wilders reageerde op deze ongekend harde klap voor zijn partij dat het "een zwarte dag voor de PVV is". Toch denkt Wilders ondanks alles dat zijn partij "hier nog wel overheen komt", zei hij tegen de pers. "Maar het is een zwarte dag, 100 procent."

Wilders doet alsof hij een slachtoffer is. Of zelfs een soort martelaar. Een martyr, heet dat in het Engels. Is Wilders de Jokerman uit het gelijknamige lied van Dylan? Die zingt immers: "Friend to the martyr, a friend to the woman of shame".

Het zal vast niet die martelaar uit I dreamed I saw St. Augustine zijn. Wilders doet wel voorkomen alsof hij staat voor de joods-christelijke traditie. Maar van enige Bijbelvastheid heb ik hem nog niet kunnen betrappen. Ik weet ook niet of zijn muzikale voorkeur uitgaat naar Bob Dylan.

Denk het niet, overigens.

Die Wannsee Konferenz

Van Dylan weten we dat hij zijn geschiedenis kent. Zijn teksten zitten vol met subtiele en minder subtiele verwijzingen naar de historie. Soms de literaire geschiedenis, soms de Amerikaanse geschiedenis.

Zou hij vandaag ook stilstaan bij de Die Wannsee Konferenz? Misschien bestaat in Amerika ook wel een Historiek.net, een geschiedenis-website. Die pagina vertelt onder meer over de Wannsee-conferentie: In een villa aan het meer de Großer Wannsee bespraken functionarissen van de Duitse ambtenarij, de nazipartij en de SS de Endlösung der Judenfrage, de eindoplossing van het Joodse vraagstuk.

Dylan bezingt de Holocaust op zijn manier, in het lied With God On Our Side:

When the Second World War

Came to an end

We forgave the Germans

And we were friends

Though they murdered six million

In the ovens they fried

The Germans now too

Have God on their side

Met de Nederlandse politiek zal hij zich sowieso niet bezighouden. Onder leiding van Gidi Markuszower, is de PVV-fractie wat uitgedund. Don’t follow leaders / Watch the parkin’ meters, zong Dylan al begin jaren zestig.

Planet Waves

Gisteren was er een feestje in Dylan-wereld. Het album Planet Waves werd 52 jaar. Het album is het enige studio-album dat Dylan met The Band heeft opgenomen. The Band was halverwege de jaren zestig de begeleidingsband van Dylan, tot hij van zijn motor donderde. De Canadees-Amerikaanse band ging toen zelfstandig verder.

Maar dat is niet de reden waarom ik deze plaat nog wel eens op zet. Ook niet vanwege de hoes, van de hand van Dylan. Of de twee uitvoeringen van Forever Young. De reden om naar Planet Waves te luisteren, is het nummer Wedding Song.

Mevrouw Frits en ik hebben het nummer de revue laten passeren rond onze huwelijksdag. Dát is reden genoeg om Planet Waves zo af en toe aan te zetten.

Tournee CCC

De Nederlandse folkband CCC Inc. gaat weer op tournee. De mannen melden op hun site dat ze in de zomer en najaar van 2026 het zestigjarig bestaan gaan vieren. Dat is een mooie aanleiding voor een muzikaal feestje.

De eerste keer dat ik CCC live zag, was in november 2009. Een van de verrassingen was een vertaling van een Dylan-nummer. Ernst Jansz was in die dagen in voorbereiding op zijn solo-theatertournee Dromen Van Johanna, waarin hij twaalf Dylan-songs in het Nederlands vertolkte.

Een van die nummers was Red River Shore, Meisje Van De Rode Rivier. Ik was er aangenaam door verrast. Goede vertaling, dicht bij de bron gebleven.

Nu is het afwachten of CCC daadwerkelijk op de planken komt. En of de mannen dan ook weer dit lied ten gehore gaan brengen.

Bob Dylan ILLUMINATED

Theo van den Boogaard is bezig met een boek over Bob Dylan. Met tekeningen. "Bob Dylan laat met zijn songteksten een poëtisch licht schijnen op de wereld en Theo van den Boogaard, als een middeleeuwse monnik, verlicht deze teksten met zijn beelden, geschilderd als het ware in de marge van Dylans oeuvre," aldus de wervende tekst op de site Voordekunst.

Theo van den Boogaard liet zich inspireren door Bob Dylans uitspraak 'Keep a good head and always carry a light bulb'. Overal in dit werk kom je gloeilampen tegen - maar ook vuurtorens en het schijnsel van de maan wijzen de weg, werpen schaduwen of roepen terug naar huis.

Benieuwd wat het wordt. Ik denk dat dit boek wel buiten mijn financiële bereik valt. Je moet ook dingen hebben waar je niet bij kunt grijpen.

Dat is misschien anders bij de band 60s Dylan. Over twee weken spelen Frans Assink (gitaar, mondharmonica), Bart Eugelink (gitaar, trekzak, klarinetten) en Philip Reijns (bas) in Filmhuis Oldenzaal. Frans Assink, die naam ken ik nog van zo'n twintig jaar geleden. Toen speelde hij ook al in een Dylan-coverbandje. Met twee knappe zussen, herinner ik me.

Dat was toen.

Ik zet voorlopig maar een live-opname van de maestro weer aan. En zoek een gloeilamp.

Kronieken #127 | Golden Globes

Afgelopen nacht werden de Golden Globes uitgereikt. Acteur Timothée Chalamet kreeg ook een beeldje mee naar huis. Niet voor zijn rol als Bob Dylan in de biopic A Complete Unknown, maar voor voor de film Marty Supreme; zijn eerste Golden Globe. Misschien dat de Dylan-film niet eens werd genomineerd.

Ik volg de Golden Globes niet zo. Filmprijzen doen mij niet zoveel. Voor mij geldt Dylan als referentie. Een van zijn helden kreeg ook nooit zo'n beeldje, begreep ik uit het lied Lenny Bruce.

Michael Shannon werd evenmin gelauwerd tijdens het filmgala. Ondanks dat hij onlangs in de film Nuremburg speelde. Shannon vertolkt de rol van hoofdaanklager Robert H. Jackson, die na de Tweede Wereldoorlog de eerste aanklager was van de Neurenberg-processen.

Maar die Shannon ken ik ook op een andere manier. In 2017 verscheen de box Trouble No More, deel 13 uit de Bootleg Series. Een ruime box, met opnames uit de Jesus Years van de zanger. De box wordt aangevuld met een dvd: Trouble No More: A Musical Film. Beeldfragmenten met een gospel-Dylan, afgewisseld met nieuw materiaal.

Dat nieuwe materiaal bestaat uit een preek, dat zomaar uit Dylan's kerk afkomstig had kunnen zijn. Shannon speelt een dominee, die de sermons houdt die door Luc(y) Sante zijn geschreven. Voor deze film zijn geen prijzen vergeven.

Bob Weir

Bob Weir is overleden. Hij was gitarist van de band Grateful Dead. Weir is 78 jaar geworden.

Dylan en The Dead waren bevriende muzikanten en bands. Eind jaren tachtig was de formatie rond Jerry Garcia de begeleidingsband van Dylan. Het album Dylan & The Dead is daar een registratie van. Met een onregelmatige regelmaat speelt Dylan liedjes van de Dead tijdens zijn concerten.

Bij Weir was vorig jaar kanker vastgesteld, maar volgens zijn familie had hij de ziekte overwonnen. Onderliggende longproblemen zouden hem uiteindelijk fataal zijn geworden.

North Country #2

De sneeuw is nog niet verdwenen in Leeuwarden. Een goede reden om nog iets te zeggen over Girl From The North Country. Ik hoorde het twee keer live bij de maestro zelf.

De eerste keer was in 2003. Het was mijn tweede concert van Bob Dylan. Kort ervoor was Johnny Cash overleden. Met Cash had Dylan het nummer opgenomen als een duet. Volgens mij was deze live-uitvoering daarmee een eerbetoon aan zijn leermeester.

De tweede keer was zestien jaar later, tijdens een concert in Hamburg. Een directe aanleiding om het te spelen, zag ik niet. Of het moet gewoon een mooi liedje zijn.

North Country

Het noorden van Nederland is gehuld onder een dikke laag sneeuw. Het is lang geleden dat er zó veel sneeuw lag. En het is lang geleden dat Nederland zo lang heeft 'geleden' onder een sneeuwperiode. Nou ja, van lijden is natuurlijk geen sprake. Het is onhandig, maar zeker sinds corona kunnen we makkelijk overschakelen naar thuiswerken en online of telefonisch overleggen.

Winters weer. The snowflakes storm, zou je kunnen zeggen. De kou uit Girl From The North Country, een van de mooiste ex-liefdesliedjes van Bob Dylan. Nu het zo sneeuwt, denk ik aan dit lied. En aan de mooie uitvoeringen die ik heb gehoord, in 2003 en 2019.

In de omgeving van het noordelijke land begint Highway 61. De U.S. Route 61 is een 2300 km lange highway die grofweg de Mississippi volgt. Hij wordt de Blues Highway genoemd en verbindt het noorden, Dylan’s geboorteplaats Duluth, met New Orleans in het zuiden. Dylan-kenner Jochen Markhorst beschrijft deze route, aan de hand van Dylan's gelijknamige album.

Highway 61 Revisited, Snelweg 61 Herbezocht. Maar eigenlijk moet je nooit teruggaan naar wat je ooit verlaten hebt. Je keert niet terug naar je jeugd, omdat je jeugd zich ook heeft ontwikkeld. Je keert terug naar een teleurstelling. De snelweg opnieuw zoeken, dat kan niet bij de A32 tussen Leeuwarden en Meppel.

Dat kan alleen op de H61, langs de Mississippi.

Verlangen

Wie van Heerenveen over de A32 naar Leeuwarden rijdt, ziet naast de snelweg een windmolen staan met de naam Desiré. Ik moet bij deze naam denken aan het album Desire van Bob Dylan. Desire, verlangen, deze elpee viert deze week haar (zijn?) vijftigste verjaardag.

Een plaat met vrolijke klanken. Een mooie zomerse foto van de zanger op de hoes. En natuurlijk dat schitterende lied over zijn vrouw, Sara, met wie Bob dan al in scheiding ligt - of nou ja, dat huwelijk liep op de spreekwoordelijke laatste benen.

Desire is een mooie plaat. Je kunt het nieuwe kalenderjaar slechter starten. Met een begrafenis, bijvoorbeeld. Vandaag is mijn oom Jaap begraven. De dood houdt nergens rekening mee. Ook niet met jaarwisselingen en sneeuw-dagen.

Verlangen. Het nieuwe jaar is net een week oud. Wat heb ik te verlangen? Sowieso is van eisen geen sprake. We mogen niets eisen of verlangen van Dylan. Wat hij dit komende jaar gaat doen, is een gift van de meester aan de fans.

Daar moeten we het mee doen. Daar kunnen we het mee doen, in deze dagen van ijsvrij.

Winterlude

Het nieuwe jaar is een paar dagen oud, of een paar dagen jong - en we hebben een mooi pak sneeuw. Te weinig voor een Elfstedentocht. Natuurlijk. Mijn neefjes en nichtjes zijn geboren na de laatste editie van de Tocht der Tochten.

Winterlude, dat is wat nu telt. Winterlud by the road tonight. Mag het ook bij de weg in de ochtend? Het ochtendrood zag er mooi uit. Een mooie muze voor een lied, zo'n uitzicht.

Plagiaat

Volgende week verschijnt een boek over plagiaat. Auteur Roger Kreuz dook voor zijn boek Strikingly Similar in dit thema. Bob Dylan komt in dit boek ook voorbij, begrijp ik. Net als Paul McCartney en Shakespeare.

Dat Dylan in dit boek wordt opgevoerd, is natuurlijk geen verrassing. Zijn muziek is een combinatie van eigen teksten en melodieën, gebaseerd op bekend materiaal. Het lied Song To Woody bijvoorbeeld, het eerste liedje dat Dylan zelf schreef. Dat is gebaseerd op Woody Guthrie's 1913 Massacre.

Een principe dat Dylan vaker hanteert. Teksten en muziek overnemen van anderen, zonder bronvermelding. In de muziek (of kunst en cultuur in het algemeen) heet dat inspiratie. In de wetenschap heet dat plagiaat.

Voor het album "Love And Theft" maakte Dylan graag en veel gebruik van het boek Confessions of a Yakuza van Junichi Saga; zoveel gebruik zelfs, dat Dylan plagiaat gepleegd zou hebben.

Toen Dylan de Nobelprijs voor de Literatuur kreeg, ontdekte Andrea Pitzer van de website Slate.com dat de schrijver delen van zijn verhaal zonder bronvermelding overgenomen. De ‘Moby-Dick-teksten’ zijn afkomstig van de website SparkNotes, waar gratis analyses van onder meer poëzie en filosofie kunnen worden gedownload. Pitzer legde de teksten van Dylan over Moby-Dick naast de uitleg op de website en zag dat van de 78 regels die Dylan wijdt aan het boek, er meer dan twintig veel gelijkenis vertonen met de tekst op SparkNotes.

Je kunt zeggen dat je Intellectuele eigendom wordt gestolen bij deze vorm van plagiaat. Je kunt ook vereerd zijn met het overnemen van jouw teksten door een ander.

Het nieuwe jaar

Een goed 2026 toegewenst.

Dat gezegd hebbende: wat kunnen we in dit nieuwe kalenderjaar verwachten? Behalve een concertreeks langs Amerikaanse zalen, weten we nog niets. Er is nog niets uitgelekt over eventuele nieuwe releases. Dat is maar goed ook. Want dan worden we het komende jaar weer verrast met wat ons wordt toegeworpen.

Het enige wat we ons nu op kunnen verheugen, is Dylan's 85e verjaardag. Een lustrum. Dat is in mei pas, dus we moeten nog afwachten of we een uitnodiging krijgen voor een feest.

Eerst de laatste oliebollen nog maar wegwerken. Morgen weer verder.